Marcin: /* Kwartniki głogowskie */

Marcin — Sun, 07 Dec 2008 10:00:16 GMT

Kwartniki głogowskie

← Poprzednia wersja		Wersja z dnia 10:00, 7 gru 2008
Linia 11:		Linia 11:
	Na potrzeby Henryka III i jego synów pracowało wiele mennic. W księstwie głogowskim były to: Głogów, Góra, Wołów, Ścinawa, Wińsko, Krosno, Żagań. Szprotawa, Żmigród (?), Trzebnica (?), Oleśnica, Namysłów, Syców. W Wielkopolsce: Poznań, Grodzisk, Wschowa, Kościan, Babimost (?). Istnieją oczywiście wśród specjalistów różne zdania co do niektórych z wymienionych powyżej mennic. Ich duża liczba spowodowała, że wymienia się od 45 do 47 typów kwartników bitych w okresie panowania tych książąt. Waga monet waha się od 1,26 do 2,25 g, a średnica od 17 do 22 mm. Tak znaczne różnice były wynikiem czynników gospodarczych jak i politycznych. Zwrócić należy uwagę także na stan zachowania monet zwłaszcza, że niektóre z nich reprezentowane są przez jeden lub kilka egzemplarzy. Uniemożliwia to przeprowadzenie odpowiednich pomiarów i badań statystycznych.		Na potrzeby Henryka III i jego synów pracowało wiele mennic. W księstwie głogowskim były to: Głogów, Góra, Wołów, Ścinawa, Wińsko, Krosno, Żagań. Szprotawa, Żmigród (?), Trzebnica (?), Oleśnica, Namysłów, Syców. W Wielkopolsce: Poznań, Grodzisk, Wschowa, Kościan, Babimost (?). Istnieją oczywiście wśród specjalistów różne zdania co do niektórych z wymienionych powyżej mennic. Ich duża liczba spowodowała, że wymienia się od 45 do 47 typów kwartników bitych w okresie panowania tych książąt. Waga monet waha się od 1,26 do 2,25 g, a średnica od 17 do 22 mm. Tak znaczne różnice były wynikiem czynników gospodarczych jak i politycznych. Zwrócić należy uwagę także na stan zachowania monet zwłaszcza, że niektóre z nich reprezentowane są przez jeden lub kilka egzemplarzy. Uniemożliwia to przeprowadzenie odpowiednich pomiarów i badań statystycznych.

-	Wyobrażenia na kwartnikach M. Gumowski podzielił na cztery rodzaje: a) związane z władcą; b) godła kościelne; c) znaki rycerskie; d) znaki symbolizujące miasta. Na awersie najczęściej występuje symbol i napis nawiązujący do władcy np. '''HENRICVS DVX GL'''[ogoviensis], a na rewersie jest to często symbolika lokalna np. inicjał nazwy Poznania „'''P'''” z napisem otokowym '''DENARIVS'''. Spośród licznych typów bardzo interesujący jest kwartnik bity w Krośnie w latach 1290-~~l309~~. Na awersie widzimy postać księcia trzymającego w rękach koronę i szyszak. Wiadomym jest, że Henryk III był kandydatem do tronu polskiego co wyrażał odpowiednią tytulaturą na pieczęci majestatycznej, nazywając się „dziedzicem Królestwa Polskiego”.	+	Wyobrażenia na kwartnikach M. Gumowski podzielił na cztery rodzaje: a) związane z władcą; b) godła kościelne; c) znaki rycerskie; d) znaki symbolizujące miasta. Na awersie najczęściej występuje symbol i napis nawiązujący do władcy np. '''HENRICVS DVX GL'''[ogoviensis], a na rewersie jest to często symbolika lokalna np. inicjał nazwy Poznania „'''P'''” z napisem otokowym '''DENARIVS'''. Spośród licznych typów bardzo interesujący jest kwartnik bity w Krośnie w latach 1290-1309. Na awersie widzimy postać księcia trzymającego w rękach koronę i szyszak. Wiadomym jest, że Henryk III był kandydatem do tronu polskiego co wyrażał odpowiednią tytulaturą na pieczęci majestatycznej, nazywając się „dziedzicem Królestwa Polskiego”.

	Wyobrażenie o sile nabywczej ówczesnych monet daje kilka przykładów cen. W 1298 r. w Głogowie zapłacone zostało odszkodowanie za gospodarstwo w wysokości 8 grzywien lanego srebra tj. około 1.600 g. W Górze w 1311 r. kupiono wieś za 300 grzywien szerokich groszy praskich, a buty z cholewami w Krzeszowie za jeden wiardunek srebra czyli 24 kwartniki.		Wyobrażenie o sile nabywczej ówczesnych monet daje kilka przykładów cen. W 1298 r. w Głogowie zapłacone zostało odszkodowanie za gospodarstwo w wysokości 8 grzywien lanego srebra tj. około 1.600 g. W Górze w 1311 r. kupiono wieś za 300 grzywien szerokich groszy praskich, a buty z cholewami w Krzeszowie za jeden wiardunek srebra czyli 24 kwartniki.

Marcin: Nowa strona: Kategoria:Archiwalia, sfragistyka i heraldyka, numizmatyka Kategoria:Historia polityczna i społeczna do 1945 =Kwartniki głogowskie= Kwartnik (''denarius quartensis'') był sr...

Marcin — Sun, 07 Dec 2008 09:58:07 GMT

Nowa strona: Kategoria:Archiwalia, sfragistyka i heraldyka, numizmatyka Kategoria:Historia polityczna i społeczna do 1945 =Kwartniki głogowskie= Kwartnik (''denarius quartensis'') był sr...

Nowa strona

[[Kategoria:Archiwalia, sfragistyka i heraldyka, numizmatyka]]
[[Kategoria:Historia polityczna i społeczna do 1945]]
=Kwartniki głogowskie=

Kwartnik (''denarius quartensis'') był srebrną monetą typu groszowego, o wartości ¼ (kwarty) skojca.

W XIV w. w księstwie Głogowskim i na całym Śląsku jednostką wagową i obrachunkową była grzywna polska (''marca polonici ponderis cracoviensis'') o wadze 197,98 g. Rachunkowo dzieliła się na 4 wiardunki lub 24 skojce. Z jednej grzywny bito 96 kwartników o wartości pół grosza. Istnieją przypuszczenia, że w księstwie głogowskim funkcjonowała grzywna głogowska. Brak jednak danych źródłowych o jej wielkości. Przyjmuje się, że wagowo odpowiadała ona grzywnie polskiej. Dawniejsi badacze niemieccy wiązali system pieniężny Śląska z grzywną kolońską.

Wprowadzenia kwartników do obiegu, po raz pierwszy na ziemiach polskich, dokonał Henryk III, książę głogowski i wielkopolski około 1290 r. Zaniechano równocześnie bicia bardzo cienkich i małych denarków jednostronnych - brakteatów. Wiązało się to z postępującym rozwojem gospodarczym, wzrostem wymiany towarowej oraz dużymi zasobami srebra na Śląsku.

Na potrzeby Henryka III i jego synów pracowało wiele mennic. W księstwie głogowskim były to: Głogów, Góra, Wołów, Ścinawa, Wińsko, Krosno, Żagań. Szprotawa, Żmigród (?), Trzebnica (?), Oleśnica, Namysłów, Syców. W Wielkopolsce: Poznań, Grodzisk, Wschowa, Kościan, Babimost (?). Istnieją oczywiście wśród specjalistów różne zdania co do niektórych z wymienionych powyżej mennic. Ich duża liczba spowodowała, że wymienia się od 45 do 47 typów kwartników bitych w okresie panowania tych książąt. Waga monet waha się od 1,26 do 2,25 g, a średnica od 17 do 22 mm. Tak znaczne różnice były wynikiem czynników gospodarczych jak i politycznych. Zwrócić należy uwagę także na stan zachowania monet zwłaszcza, że niektóre z nich reprezentowane są przez jeden lub kilka egzemplarzy. Uniemożliwia to przeprowadzenie odpowiednich pomiarów i badań statystycznych.

Wyobrażenia na kwartnikach M. Gumowski podzielił na cztery rodzaje: a) związane z władcą; b) godła kościelne; c) znaki rycerskie; d) znaki symbolizujące miasta. Na awersie najczęściej występuje symbol i napis nawiązujący do władcy np. '''HENRICVS DVX GL'''[ogoviensis], a na rewersie jest to często symbolika lokalna np. inicjał nazwy Poznania „'''P'''” z napisem otokowym '''DENARIVS'''. Spośród licznych typów bardzo interesujący jest kwartnik bity w Krośnie w latach 1290-l309. Na awersie widzimy postać księcia trzymającego w rękach koronę i szyszak. Wiadomym jest, że Henryk III był kandydatem do tronu polskiego co wyrażał odpowiednią tytulaturą na pieczęci majestatycznej, nazywając się „dziedzicem Królestwa Polskiego”.

Wyobrażenie o sile nabywczej ówczesnych monet daje kilka przykładów cen. W 1298 r. w Głogowie zapłacone zostało odszkodowanie za gospodarstwo w wysokości 8 grzywien lanego srebra tj. około 1.600 g. W Górze w 1311 r. kupiono wieś za 300 grzywien szerokich groszy praskich, a buty z cholewami w Krzeszowie za jeden wiardunek srebra czyli 24 kwartniki.
Kwartniki zaprzestano bić około 1342 r. po tym, jak przesądzona została przynależność Śląska do Czech.


'''Literatura:''' 
H. Cywiński, ''Dziesięć wieków pieniądza polskiego 980-1980'', Warszawa 1982; 
Friedensburg, ''Die schlesischen Münzen des Mittelalters'', Breslau 1931; 
A. Fudalej, ''Pieczęcie księstw głogowskiego i żagańskiego'', Nowa Sól 1973; 
M. Gumowski, ''Moneta na Śląsku do końca XIV w.'' [w:] ''Historia Śląska od najdawniejszych czasów do roku 1400'', t. III, Kraków 1936, s. 649-691; 
R. Kiersnowski, ''Pradzieje grosza'', Warszawa 1975; 
E. Kopicki, ''Katalog podstawowych typów monet i banknotów Polski oraz ziem historycznie z Polską związanych'', T. I, ''Średniowiecze'', cz. 2, Warszawa 1975; 
S. Suchodolski, ''Kościan – nieznana mennica'' [w:] ''Nummus et historia. Pieniądz Europy średniowiecznej'', Warszawa 1985, s. 143-151; 
J. A. Szwagrzyk, ''Pieniądz na ziemiach polskich X-XX w.'', Wrocław-Warszawa 1990; 
Z. Żabiński, ''Systemy pieniężne na ziemiach polskich'', Wrocław-Warszawa 1981.


'''Andrzej Kurzak''' [EZG z. 31, 1995 – '''''Kwartniki głogowskie 1290 - 1342 (?)''''']

Kwartniki głogowskie - Historia wersji

Marcin: /* Kwartniki głogowskie */

Marcin: Nowa strona: Kategoria:Archiwalia, sfragistyka i heraldyka, numizmatyka Kategoria:Historia polityczna i społeczna do 1945 =Kwartniki głogowskie= Kwartnik (''denarius quartensis'') był sr...