Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains


 

Kurów Mały - powiat głogowski

vor 1945 Klein Kauer - Kreis Glogau

 

 

Wchodząca kiedyś w skład założenia pałacowego neoklasycystyczna altana. Zlokalizowana na skraju lasu - ciekawy punkt widokowy.


            

Pałac - zdjęcie sprzed 1945, obecne miejsce po pałacu oraz zabudowa gospodarczo - mieszkalna dawnego majątku.

Ostatnim właścicielem pałacu w Kurowie Małym był Hermann Seifhart. Jak większość mieszkańców przed nadejściem frontu, opuścił wioskę pozostawiając w lesie za widoczną na fotografii altaną piękny grobowiec zmarłej przedwcześnie żony. Pałac dostrzegalny jeszcze w latach 80 - tych XX wieku, dziś zupełnie nie istnieje. Obiekt w 1945 roku żołnierze radzieccy splądrowali. Popadający w ruinę z braku pomysłów na jego zagospodarowanie, posłużył mieszkańcom po rozebraniu do utwardzenia głównej wiejskiej drogi. Na jego miejscu, z wykorzystaniem małych fragmentów pierwotnych murów wybudowano nowy dom mieszkalny.


         

Widok ze wzniesienia na którym znajduje się altana.


  

Zabudowa miejscowości.


           

           

 

Pozostałość starego zniszczonego cmentarza byłych niemieckich mieszkańców miejscowości.


 

Archiwalne widokówki i zdjęcia

Historische Ansichtskarten und Fotos


FRAGMENT OPRACOWANIA - PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI KURÓW MAŁY

 położonej w gminie wiejskiej Jerzmanowa na Dolnym Śląsku

Wieś Kurów Mały leży w obrębie mikroregionu zwanego Grzbietem Dalkowskim, należącego do mezoregionu Wzgórz Dalkowskich – w województwie dolnośląskim, powiecie głogowskim i liczy około 83 mieszkańców. Wraz z 11 innymi wsiami sołeckimi tworzy wspólnotę samorządową - Gminę Wiejską Jerzmanowa. Wieś jest jednym z najmniejszych sołectw w Gminie Jerzmanowa (powierzchnia wynosi 257 ha). Przez miejscowość przebiega droga gminna nr 100514 D – stanowiąca połączenie Kurowa Małego z drogą powiatową nr 1013 D w kierunku Jerzmanowej i Grębocic. Miejscowość jest malowniczo położoną wioską w otoczeniu lasów, z dala od miejskiego zgiełku. Stanowi dobre miejsce na odpoczynek, czy niedzielną przejażdżkę.

    W 1765 r. dobra w Kurowie Małym należały do radcy urzędowego von Rochau (Rochów); w miejscowości mieszkało 8 kmieci, 7 zagrodników, 6 chałupników i 4 rzemieślników. W 1791 r. (wg opisu Zimmermanna) w Kurowie Małym znajdował się szpital, karczma i wiatrak. Istniało wówczas 7 gospodarstw kmiecych, 7 zagrodniczych, 4 chałupnicze — łącznie 31 gospodarstw. Właścicielem dóbr (pałacu z folwarkiem) była wówczas wdowa von Rochów. Figurowała ona jako właścicielka majątku (pałacu oraz folwarku z owczarnią) również w inwentarzu Knie z 1830 r. Wtedy to we wsi odnotowano 29 domów, browar, gorzelnię i wiatrak. W 1845 r. dobra należały do wdowy von Meerkatz, we wsi były 22 domy, wśród mieszkańców było 5 handlarzy; ponadto znajdowały się tu: wiatrak, browar, gorzelnia, 2 karczmy, cegielnia oraz 7 warsztatów rzemieślniczych.

    W latach 1860-1873 dobra w Golowicach wymieniane były w księgach adresowych wraz z Kurowem Małym jako stanowiące własność podporucznika von Meerkatz z Kurowa Małego. W latach 1886-1894 r. dobra rycerskie w Kurowie Małym należały do Adolfa von Meerkatz, a dzierżawcą był Gustav Schmirgel (dobra liczyły 635 ha, z czego majdan 14 ha). W 1894 r. dobra stanowiły własność samodzielną, już bez folwarku w Golowicach i liczyły 250 ha, w tym 10 ha dziedziniec gospodarczy. Następnie w latach 1898-1905r. właścicielem był Rudolf von Merkatz, a w 1909 r. pani Hulda, spadkobierczyni rodziny von Merkatz (wówczas wymieniano 10 ha ogrodów, parku i majdanu). Kolejnym właścicielem majątku był wzmiankowany w latach 1912-1920 Stanisław hrabia Hoyos z Jerzmanowej. Następnie własność przeszła na Conrada Riedel, fabrykanta z Głogowa, wymienianego w księgach adresowych w latach 1922-1926. W 1926 r. dzierżawcą majątku był Max Huck. W latach 1930-1937 r. dobra należały do najwyższego urzędnika kameralnego Hermanna Seifarth, a areał dóbr liczył wówczas 160 ha.

    W 1943 (według niemieckiej książki adresowej powiatu głogowskiego) wioska liczyła 235 mieszkańców, zajmując obszar 432 hektarów. Na uwagę zasługuje fakt, że niegdyś mieścił się tam górujący nad okolicą pałac, którego ostatnim właścicielem był Herman Seifhart. Po II wojnie światowej pałac został splądrowany i spalony przez żołnierzy armii radzieckiej. Zachowała się jedynie, wchodząca w skład zabudowania pałacowego, altana położona na wzgórzu w promieniu 300 metrów od ruin pałacu. Swoją neoklasyczną formą przypomina nieco pawilon Goethe`go z głogowskiego Parku Leśnego. Jest od niego jednak mniejsza i zbudowana na studni, z której jeszcze do niedawna czerpano wodę. Usytuowanie tego obiektu z całą pewnością nie było przypadkowe, ponieważ przy dobrej pogodzie stanowi ona doskonały punkt widokowy. Można z tego miejsca podziwiać bowiem panoramę okolicznych wsi. Kurów jest niewielką wsią ulicową. Zachodnią część układu przestrzennego miejscowości zajmował zespół pałacowy. Po zespole pozostały obecnie jedynie relikty pałacu, na których wzniesiono współczesny budynek mieszkalny. Z zabudowy folwarku zachowała się oficyna mieszkalna oraz ruiny dwóch budynków gospodarczych: po wschodniej stronie wjazdu na folwark oraz zamykającego majdan od strony północnej. Na skraju lasu, na niewielkim wzniesieniu na zachód od miejsca po pałacu, zachował się wzniesiony z żelbetu pawilon widokowy - belweder, wsparty na doryckich kolumnach, nakryty spłaszczoną kopułą. Elementem zespołu jest również aleja lipowa wzdłuż drogi prowadzącej w kierunku Jerzmanowej; droga mogła zostać obsadzona w końcu XVIII w., lub w pocz. XIX w., gdy właścicielem dóbr w Kurowie Małym i Jerzmanowej była rodzina von Rochów. Zabudowa zagrodowa wsi pochodzi w większości z 4 ćw. XIX w., przeważa układ zagród w kształcie podkowy ze stodołą zamykającą podwórze od strony pól. W krajobrazie wsi wyróżniają się stodoły o konstrukcji szachulcowej (zagrody nr 11,13, 14, 17, 18). W zachodniej części wsi skupienie drzew wyznacza miejsce niewielkiego wiejskiego cmentarza założonego na rzucie prostokąta. Do dziś zachowały się relikty kamiennych nagrobków.


Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska

Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl