Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains


 

Bełcz Wielki - powiat górowski

vor 1945 Oderbeltsch - Kreis Guhrau

 

         

Olbrzymi barokowy pałac został zbudowany około 1910 roku. Pomiędzy barokowym z końca XVIII wieku a obecnym stał jeszcze w tym samym miejscu pałac klasycystyczny z przełomu 2 i 3 ćw. XIX wieku widoczny na jednaj z archiwalnych widokówek. Na jego zapleczu monumentalne neogotyckie zabudowania gospodarcze - stajnie oraz gorzelnia. W 1787 roku notowany właściciel Graf von Kalkreuth później w posiadaniu rodziny Schönborn a w 1898 roku zakupu dokonuje Ludwig Dürr. Kolejni właściciele to rodzina Gilka-Bötzow. Ostatnimi była rodzina Moeller. W latach II wojny światowej całość założenia jest już w posiadaniu państwa niemieckiego - prawdopodobnie ze względu na potężne koszty utrzymania majątku przez prywatnego właściciela i problemy ze spłaceniem wysokich zadłużeń, dobra zostały rozparcelowane przez Śląskie Towarzystwo Krajowe.

               

Neogotyckie zabudowania gospodarcze - stajnie.

           

       

Gorzelnia oraz pozostała zabudowa mieszkalno - gospodarcza dawnego majątku.

     

Inicjały właściciela majątku sprzed 1945 roku na szczytach budynków gospodarczych.

       

Hol wejściowy w opuszczonym pałacu - 2011 rok.

         

Sufit, wnętrz obiektu oraz kominek z kartuszem herbowym.

     

Widok na dawną zabudowę folwarczną z dachu pałacu.


Zdewastowane wnętrze pałacu - wrzesień 2014 rok.

                 

                 

                    

                       

Betonowe schody będące zejściem do stawu, wyjście na taras znajdujący się na drugiej kondygnacji, wieża pałacu będąca znakomitym punktem widokowym, widok z wieży oraz budynek przy drodze głównej w miejscowości.

     

Strych pałacu.

     

Nieczynna gorzelnia na dziedzińcu folwarcznym.

                 

                 

Zabudowa mieszkalno - gospodarcza.


Opis pałacu - źródło: Urząd Gminy Niechlów

Ogromna, piętrowa rezydencja została założona na planie prostokąta i nakryta dachem mansardowym z lukarnami i oknami powiekowymi. Na środku dachu wzniesiono niewielką wieżyczkę nakrytą barokowym, miedzianym hełmem. W części frontowej znajduje się ryzalit poprzedzony potężnym balkonem wspartym na czterech kolumnach doryckich. Do wejścia prowadzi reprezentacyjny podjazd. W elewacji ogrodowej na poziomie parteru znajduje się taras ze schodami do parku, nakryty daszkiem wspartym na ośmiu kolumnach doryckich. Do pałacu przylega park ze stawem. Kolejni właściciele majątku to rodzina Gilka-Botzow, a ostatnimi właścicielami przed II wojną światową była rodzina Moeller. W czasach II wojny światowej należał już do państwa niemieckiego, prawdopodobnie było to związane z wysokimi kosztami utrzymania i zadłużeniem właścicieli. W tym czasie dobra zostały rozparcelowane przez Śląskie Towarzystwo Krajowe. Po drugiej wojnie światowej obiekt służył oświacie. Na początku mieściła się tu szkoła rolnicza. W latach 70–tych ubiegłego wieku założono zakład wychowawczy, a następnie ośrodek szkolno – wychowawczy dla dzieci upośledzonych umysłowo. Potem po raz kolejny zmieniono formę jego działalności tym razem na ośrodek wychowawczy dla dzieci z zaburzonym zachowaniem, który funkcjonował w pałacu do 1997 roku. W skład zespołu pałacowego wchodzą: pałac, park pałacowy, kaplica, stajnie i obory, gorzelnia, spichlerz oraz domy mieszkalne.


Dnia 3 czerwca 2011roku w sali Starostwa Powiatowego w Górze odbyło się spotkanie z Członkami Stowarzyszenia Berlińskiej Historii Rodzinnej i Miejskiej (rodzina Gilka-Bötzow). Na zaproszenie Starosty Górowskiego Piotra Wołowicza w spotkaniu udział wzięli Burmistrz Góry Irena Krzyszkiewicz, Przewodniczący Rady Powiatu Zbigniew Józefiak, Wójt Niechlowa Jan Głuszko, Wicestarosta Powiatu Górowskiego Paweł Niedźwiedź, Dyrektor Wydziału Oświaty, Kultury i Sportu Sławomir Bączewski, Tłumacz jęz. niemieckiego Izabela Kucharska.

Głównym celem sentymentalnej podróży kilkunastoosobowej delegacji z Berlina było odwiedzenie miejsc swoich korzeni. Trzydniowa podróż (od 2.06 do 4.06) obejmowała następujące miejscowości: Drzeniów, Jędrzychowice, Kietlów, Góra, Siciny, Bełcz Wielki, Szlichtyngowa, Wyszanów i Głogów.


 

Wysoka woda na Odrze - miejsce regularnej przeprawy promowej do Leszkowic przed 1945 rokiem.


Autor fotografii - Jan Taras.


Z KSIĄŻKI ADRESOWEJ
ŚLĄSKICH MAJĄTKÓW ZIEMSKICH – rok 1937

Opracowanie: Zofia Hanulak i Elżbieta Maćkowska

BEŁCZ WIELKI
Dobra szlacheckie zostały przez Śląskie Towarzystwo Krajowe rozparcelowane.
Resztówka.
Właściciel: Fritz Taube.
Powierzchnia: 118,75 ha.
Gorzelnia – spółka. Hodowla bydła i owiec.


 

Archiwalne widokówki i zdjęcia

Historische Ansichtskarten und Fotos

           

Wnętrze pałacu sprzed 1945 roku. Pozostałe archiwalne fotografie otrzymane od Alfreda Gilka-Bötzow oraz potomków rodziny Dürr - w przygotowaniu.

           

           

Archiwalne widokówki sprzed 1945 roku. Fragment mapy typu Messtischblatt (rok 1922) oraz widokówki z wizerunkiem klasycystycznego pałacu z 1900 roku.


Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska

Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl