Kamień Górowski - powiat górowski

vor 1945 Kamin (Camin) - Kreis Guhrau

Kamień  Górowski
Kamin (1289), Chomma (ok. 1300), Chomin und Chomyn (1490), Camin (1787).

Wieś o rodowodzie średniowiecznym wzmiankowana w wykazie dziesięcin bi-skupa Galhardusa (pocz. XIV).
W 2 poł. XVIII w. właścicielem majątku w Kamieniu Górowskim wraz z kolonią Zweckfronze była rodzina von Czischwitz. W tym czasie miejscowość posiadała fol-wark pański, szkołę, wiatrak i 2 domy gminne. Ponadto w latach 1765 - 1787 na jej te-renie odnotowano: 7 kmieci, 10 - 16 zagrodników, 6 wolnych od pańszczyzny, 4 cha-łupników, 6 rzemieślników i ogółem 192 mieszkańców. Kolonię Zweckfronze, w której funkcjonował folwark, zamieszkiwało 56 osób, w tym 5 zagrodników.
Około poł. XIX w. w Kamieniu Górowskim znajdował się pałac z folwarkiem, kuźnia, cegielnia, wiatrak, 38 domy i 240 mieszkańców. W 2 poł. XIX w. właścicielami majątku w Kamieniu Górowskim byli: Heinrich Hoffmann (1886 - 1891), Franz Hoffmann (1898 -1902), Albert Bitter (1909, 1917), Maria Bitter z Żołędnicy (1930).
Obecny zespół dworsko - folwarczny ukształtowany został na przełomie XIX i XX oraz na pocz. XX w. W skład założenia wchodzi część reprezentacyjna z dworem i parkiem oraz gospodarcza z budynkiem spichlerza.
Kamień Górowski położony jest przy drodze gminnej z Wrzący Wielkiej do Płosek i dalej do Wąsosza. Układ przestrzenny wsi w formie wielodrożnicy. Zespół folwarku rozlokowany jest w północnej części wsi, po zachodniej stronie drogi w kierunku Wąsosza.

Wykaz zabytków architektury i budownictwa
Zespół dworsko - folwarczny, XIX/XX:
a) dwór, nr 36 a, pocz. XX
b) park podworski, XIX
c) spichlerz, k. XIX, wpisany do rejestru zabytków dn. 28.06.1993 pod nr 1426
d) spichlerz i biuro, k. XIX
e) obora, obecnie chlewnia, 1887
Dworzec kolejowy, nr 21, pocz. XX
Straż pożarna, pocz. XX

Charakterystyka istniejącej zabudowy

KAMIEŃ GÓROWSKI – wieś o zwartym układzie zabudowy, położona na skrzyżowaniu dwóch dróg gminnych. W północno-zachodnim narożniku wsi ulokowany duży folwark z pałacem i parkiem. Całe założenie dworskie zaniedbane, teren niezagospodarowany, budynki w złym stanie. Budynek dworski jest zamieszkały. Spichlerz z końca XIX wieku został wpisany do rejestru zabytków. Zabudowa wiejska zagrodowa, zwarta. Budynki poniemieckie, parterowe z dachami dwuspadowymi, krytymi dachówką ceramiczną, cementową i blachą dachówkową.
Na południe od wsi, zlokalizowano dużą fermę hodowlaną.

Z KSIĄŻKI ADRESOWEJ
ŚLĄSKICH MAJĄTKÓW ZIEMSKICH – rok 1937

Opracowanie: Zofia Hanulak i Elżbieta Maćkowska