Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains


 

Rudna Wielka - powiat górowski

vor 1945 Gross Räudchen - Kreis Guhrau

 

Rudna Wielka
Reudichen (1507), Gross Räudchen (1787, 1830, 1845).

W 2 poł. XVIII w. Rudna Wielka należała do rodziny von Tschammer. Funkcjonował tu folwark pański, wiatrak oraz dom gminny. W latach 1765 - 1787 odnotowano: 2 kmieci, 8 - 12 zagrodników, 9 chałupników oraz 6 rzemieślników. Wieś zamieszkiwało w tym czasie 159 osób.
Około poł. XIX w. miejscowość dzieliła się na dwie części: królewską i prywatną, będącą w posiadaniu porucznika Schlipaliusa. Wówczas na jej terenie wzmiankowano folwark, 2 wiatraki, browar, gorzelnię, 34 domy i 188 mieszkańców. Rozwój wsi przebiegał w oparciu o hodowlę owiec lokalny przemysł browarniano - gorzelniany. Obecny zespół dworsko - folwarczny ukształtował się w 2 poł. XIX w. W 1886 r. jako właściciel wymieniony jest Samuel Jaffe, w 1891 - dr Julius Haehnel i Robert Haehnel, w 1909 - Otto Schröer, Alexander von Winterfeld (1912). Ostatnią właścielką była Else von Winterfeld (1937).
Wieś o układzie ulicówki rozwinęła się przy drodze Szlichtyngowa – Załęcze, wschodni kraniec Rudnej Wielkiej przecina droga łącząca Wąsosz z Sułowem Wielkim. Folwark usytuowany jest w południowo - zachodniej części wsi.

Wykaz zabytków architektury i budownictwa
Zespół dworsko - folwarczny, 2 poł. XIX
a) dwór
b) park podworski, 2 poł. XIX
c) stajnia i obora, obecnie chlewnia, k. XIX
d) stajnia, obecnie magazyn, 4 ćw. XIX
Dom mieszkalny, nr 7, pocz. XX
Dom mieszkalny, nr 18, pocz. XX
Biblioteka publiczna, nr 19, pocz. XX
Kuźnia, XIX/XX

Charakterystyka istniejącej zabudowy

RUDNA WIELKA – niewielka wieś położona w północnej części gminy, przy głównej drodze Góra-Rawicz. Zabudowa o charakterze ulicowym, budynki w większości sprzed 1945 roku, rozlokowane po obu stronach, kalenicami lub szczytami zwrócone w stronę drogi. Zabudowania parterowe z dwuspadowymi dachami krytymi dachówką. Część budynków zbudowana z czerwonej cegły, nieotynkowanej.

Informacje pochodzą z publikacji:

"Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Wąsosz"

Wąsosz – marzec 2000 r.


       

Dwór (pozbawiony cech stylowych) w Rudnie Wielkiej oraz zabudowa gospodarcza dawnego majątku.


 

Majątki rodziny von Tschammer (także właścicieli Rudnej Wielkiej) na Śląsku:

 

Bankwitz - Kreis Namslau                                                 Bąkowice - powiat namysłowski 

Dahsau - Kreis Wohlau/Guhrau                                        Daszów - powiat górowski 

Dromsdorf und Lohnig - Kreis Striegau                             Drogomiłowice i Łagiewniki Średzkie - powiat średzki 

Eichholz - Kreis Liegnitz                                                    Warmątowice Sienkiewiczowskie - powiat legnicki 

Gross-Krichen - Kreis Lüben                                            Krzeczyn Wielki - powiat lubiński 

Lederose - Kreis Striegau                                                 Różana powiat - średzki 

Polnisch-Taschammendorf -  Kreis Strehlen                    Samborz powiat - średzki 

Saabor - Kreis Grünberg                                                   Zabór - powiat zielonogórski 

Tschammer-Ellguth - Kreis Gross Strehlitz                       Ligota Samborowa - powiat oleski 

Brunzelwaldau - Kreis Freystadt                                       Broniszów - powiat nowosolski 

Heidevorwerk (neben Quaritz) - Kreis Glogau                  Dzików - powiat polkowicki 

Oberquell früher Quaritz - Kreis Glogau                           Gaworzyce - powiat polkowicki 

Nieder Tschirnau - Kreis Guhrau                                      Czernina Dolna - powiat górowski 

Reisicht - Kreis Goldberg                                                  Rokitki - powiat legnicki 

Tammendorf - Kreis Goldberg                                          Groble - powiat legnicki 

Tschirbsdorf - Kreis Goldberg                                          Czernikowice - powiat legnicki 

Wittgendorf - Kreis Goldberg                                            Witków - powiat legnicki 

Porlewitz - Kreis Guhrau                                                   Parłowice - powiat rawicki 

Osselwitz und Vorwerk Teichenau - Kreis Guhrau           Osłowce - powiat górowski 

Gross Räudchen - Kreis Guhrau                                      Rudna Wielka - powiat górowski 

Strehlitz - Kreis Oels                                                         Strzelce - powiat oleśnicki 

Borganie - Kreis Schweidnitz                                            Borzygniew - powiat wrocławski 

Ketzendorf - Kreis Opeln                                                   Karłowice - powiat opolski 

Mühnitz - Kreis Oels-Trebnitz                                            Mienice - powiat trzebnicki 

Kuhnern - Kreis Striegau                                                   Konary - powiat średzki 

Brödelwitz - Kreis Guhrau/Wohlau                                    Brodowice - powiat lubiński 

Tscheschen - Kreis Guhrau                                              Cieszyny - powiat górowski 

Hengwitz - Kreis Guhrau                                                   Kobylniki - powiat górowski 

Hochbeltsch - Kreis Guhrau                                              Bełcz Górny - powiat górowski 

Hünern - Kreis Guhrau                                                      Psary - powiat górowski 

Kittlau - Kreis Guhrau                                                        Kietlów - powiat górowski 

Rahenau - Kreis Guhrau                                                   Równa - powiat górowski

Weisfurt früher Krolkwitz - kreis Glogau                            Królikowice - powiat nowosolski

Wiesenberge früher Malschwitz - Kreis Glogau                 Małaszowice - powiat nowosolski

Nenkersdorf - Kreis Glogau                                               Drogomil - powiat nowosolski

Skeyden - Kreis Glogau                                                     Skidniów - powiat głogowski

Eichbach früher Kummernick - Kreis Glogau                     Komorniki - powiat polkowicki                               

 

Westpommern:

 

Latzig - Kreis Belgard                                                        Laski - powiat białogardzki 

Gross Rambin - Kreis Belgard                                          Rąbino - powiat świdwiński

 


Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska

Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl