Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains


 

Wrząca Śląska - powiat górowski

vor 1945 Akrau früher Akreschfronze - Kreis Guhrau

 

Wrząca Śląska
Akreschfronze (1787), Ackerfronze (1845), Akrau (1937).

W 2 poł. XVIII w. była to średniej wielkości miejscowość z folwarkiem pańskim, młynem wodnym i wiatrakiem. W latach 1765 - 1787 odnotowano: 3 kmieci, 9 - 2 zagrodników, 3 wolnych (od pańszczyzny), 3 - 1 chałupników oraz 3 rzemieślników. Liczba mieszkańców ogółem wynosiła 133.
W 1845 r. w miejscowości znajdował się pałac z folwarkiem, młyn wodny, wiatrak oraz 27 domów. Wrzącę Śląską zamieszkiwały 192 osoby.
W 2 poł. XVIII jako właścicieli majątku wymieniono: von Üchtritz (1765) i von Johnston (1787). Następnie majątek nabył Ernst Wilhelm Bähr (1839), kolejnymi posiadaczami byli August Kahle (1886) i E. Matchutschek (1894 – 1902). Około 1911 r. dobra przeszły na rodzinę Schrader, ostatnią właścicielką w 1937 r. była owdowiała Clara Schrader.
Miejscowość o układzie typu wielodrożnego położona jest przy drodze lokalnej łączącej Kamień Górowski z Piskorzyną, tuż przy południowej granicy gminy Wąsosz.

Wykaz zabytków architektury i budownictwa
Zespół dworsko – folwarczny, wpisany do rejestru zabytków dn. 21.09.1993 pod nr 1458
a) dwór, nr 18g, pocz. XIX, wpisany do rejestru zabytków dn. 21.09.1993 pod nr 1458
b) park krajobrazowy, relikt, 2 poł. XIX, wpisany do rejestru zabytków dn. 21.09.1993 pod nr 1458
c) dom mieszkalny, po drugiej stronie drogi do Drozdowic, pocz. XX
d) dom mieszkalny (sześciorak), nr 5, pocz. XX
e) stajnia, obecnie chlewnia, 1 poł. XIX
f) obora, obecnie chlewnia przy stajni, 4 ćw. XIX
g) spichlerz, obecnie garaż i wieża ciśnień, XIX/XX
h) spichlerz, 1921
i) stodoła, 1882

Charakterystyka istniejącej zabudowy

WRZĄCA ŚLĄSKA – mała wieś położona na południowym krańcu gminy. Zabudowa o charakterze gniazdowym. Zagrody rozlokowane są wokół centralnie położonego ze-społu dworsko-parkowego. Pałac i towarzysząca mu zabudowa folwarczna, obecnie nie użytkowana, są w złym stanie technicznym, wymagają remontów. Budynki w zagrodach rolniczych pochodzą sprzed 1945 roku i mają charakterystyczny wygląd : niskie budynki, kryte stromymi, dwuspadowymi dachami.

Informacje pochodzą z publikacji:

"Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Wąsosz"

Wąsosz – marzec 2000 r.


       

Dwór we Wrzący Śląskiej oraz panorama miejscowości i widok zabudowy gospodarczej dawnego majątku. Dwa ostatnie zdjęcia wykonano zimą 2011 roku.

           


Widok na cegielnię we Wrzący Śląskiej - zima 2011 rok.


Z KSIĄŻKI ADRESOWEJ
ŚLĄSKICH MAJĄTKÓW ZIEMSKICH – rok 1937

Opracowanie: Zofia Hanulak i Elżbieta Maćkowska

WRZĄCA ŚLĄSKA
Dobra szlacheckie, własność włościańska.
Właściciel: wdowa Klara Schrader. W posiadaniu rodziny od roku 1911.
Powierzchnia 295 ha, 210 ha ziemi ornej, 10 ha łąk, 20 ha pastwisk, 42 ha drzewa, 2 ha wody, 2 ha parku, 1 ha ogrodu, 8 ha dróg, podwórza itd.
Dochód podatku gruntowego 4572,50 marek.
Parowa cegielnia z produkcją od 3 do 4 milionów sztuk cegieł, rurek drenarskich itd. Młyn zbożowy o zdolności przemiału 10 ton. Pług parowy. Kolejka polna.
Czarne bydło nizinne. Uszlachetniona świnia krajowa. Uprawa buraków i kartofli.

Kwartalnik Górowski 1/2003


 

Archiwalne widokówki i zdjęcia

Historische Ansichtskarten und Fotos

   


Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska

Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl