Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains


 

Juszowice - powiat lubiński

vor 1945 Jauschwitz - Kreis Lüben

 

       

               

Pozostałość bramy wjazdowej do dawnego majątku oraz fragment istniejącej jeszcze zabudowy gospodarczej. Zdjęcia wykonane latem oraz wczesną wiosną 2012 roku.

Zabudowa gospodarcza dawnego majątku - widok od południa.


 

 

                       

Góra Venus - 185 metrów wysokości.


       

Grób niemieckiego żołnierza.


Budynek dawnej sprzed 1945 roku gospody, także w latach 1945 - 1965.


Przydrożny kamień z pozostałościami napisów.



Juszowice

1.1. Dawne nazwy miejscowości.

Jusino – 1580 r., Jauschwitz – 1789 r. i później do 1945 r. Odtąd – Juszowice.

1.2. Etymologia i nazwy wsi.

Wg Rosponda nazwa brzmiała pierwotnie Juszyno. Potem otrzymała końcówkę – owice; z tej formy została zgermanizowana (końcówka –witz). Pochodzenia nazwy nie wyjaśnia. Być może patronimiczna.

1.3. Historia wsi i dóbr.

Z faktu istnienia we wsi dóbr rycerskich można zaledwie wnioskować o jej średniowiecznej metryce. Brak jednak stosownych dokumentów. Już w czasach nowożytnych, pierwszym znanym z nazwiska właścicielem był von Sommersfeld (1789 r.). Wiadomo również, iż wówczas znajdowała się we wsi siedziba szlachecka. W 1845 r. dobra należały do Arnolda (wywodzącego się zapewne z rodziny osiadłej w Pielgrzymowie, pod której kuratelą znajdowały się w latach 1742-60 dobra brodowskie). Wzmianka o wsi z 1818 r. mówi o istnieniu tu „zamku”. W latach 1876 – ok. 1894 jako właściciel figuruje Heinrich August Reinholfd Hoffman, zaś w latach 1894 – 1917 Georg von Loeper. W 1917 r. dobra nabywa Edwin Bechstein, fabrykant fortepianów z Berlina, nie zatrzymując ich wszakże długo. Już bowiem w 1918 r. stanowią własność Wilhelma Güttlera, doktora praw, który zakupuje równocześnie dobra w pobliskich Rynarcicach. Wilhelm Güttler jest zarazem ostatnim przedwojennym właścicielem Juszowic.

Do wsi, w której na przełomie XIX w. wykształciła się niewielka własność gminna, należą dwa młyny: Na zachód od jej zabudowań tzw. Dammühle oraz schowany głębiej w lesie tzw. Jauschwitzermühle. Przy leśnej drodze z Juszowic do Rynarcic, w pewnym jednak oddaleniu, znajdował się kolejny tzw. Panstermühle, lecz tylko pojedyncze źródła wskazują na jego przynależność do wsi.

1.4. Układ przestrzenny wsi.

W Juszowicach nigdy nie wykształcił się jakiś konkretny układ. Mimo istnienia szlacheckiego folwarku (który mógł być zakodowany jedynie na wschodnim krańcu wsi, na północ od głównej drogi wiejskiej), były i nadal są niewielką osadą o zabudowie luźno rozproszonej wzdłuż tejże drogi. Zabudowa jest w znacznej mierze zdegradowana. Nie przewiduje się dla niej stref ochrony. Na ochroną zasługują natomiast opuszczone w chwili obecnej zabudowania wspomnianego Dammmühle na zachód od wsi (strefa „K” ochrony krajobrazowej). Jauschwitzermühle, nie istnieje, zaś czytelne są pozostałości po Pasnstermühle (przy drodze leśnej do Rynarcic) w postaci obmurowań młynówki.

1.5.  Tabelaryczne  zestawienie danych statystycznych
Gmina wiejska Dobra Instytucje publiczne i przemysł
Rok Areał Domy Ludność Areał Ludność  
1789           2 młyny wodne
1830   19 123      
1845   20 139      
1876       295    
1885 75 14 66   46  
1895 75 13 53 295 55  
1908   10 50   51  
1930       265    
1937       255    
1939     99      

 

2. Strefy ochrony konserwatorskiej oraz wykaz elementów objętych ochroną konserwatorską

2.1. Strefy ochrony konserwatorskiej
Wyznaczono strefę „K” ochrony krajobrazu dla młynów wodnych w zachodniej części wsi
2.2. Stanowiska archeologiczne
Obszar AZP 72-21
454. punkt osadniczy chronologia: XIV-XV wiek, stanowisko numer 12/21
455. ślad osadnictwa, chronologia: późne średniowiecze, stanowisko numer 1/9
456. ślad osadnictwa, chronologia: II okres epoki brązu – okres halsztacki, stanowisko numer 6/10
457. cmentarzysko szkieletowe, chronologia: późne średniowiecze, stanowisko numer 8/11
458. ślad osadnictwa, chronologia: II okres epoki brązu – okres halsztacki, punkt osadniczy, chronologia: XIV-XV wiek,

stanowisko numer 4/12
459. grodzisko? chronologia: późne średniowiecze, stanowisko numer 6/13
460. ślad osadnictwa, chronologia: późne średniowiecze, stanowisko numer 3/14
461. ślad osadnictwa, chronologia: późne średniowiecze, stanowisko numer 7/15
462. cmentarzysko szkieletowe, chronologia: późne średniowiecze, stanowisko numer 9/16
463. ślad osadnictwa, chronologia: II okres epoki brązu – okres halsztacki, stanowisko numer 2/17
464. ślad osadnictwa, chronologia: II okres epoki brązu – okres halsztacki, stanowisko numer 10/18
465. punkt osadniczy , chronologia: pradzieje, ślad osadnictwa, chronologia: XIV-XV wiek, stanowisko numer 11/19
466. ślad osadnictwa, chronologia: pradzieje, ślad osadnictwa, chronologia: XIV-XV wiek, stanowisko numer 12/20

Źródło - http://www.rudna.pl



Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska

Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl