Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains


 

Lasowice - powiat lubiński

vor 1945 Lehsewitz - Kreis Wohlau

 

 

Barokowy pałac i dokładne miejsce po pałacu. Zbudowany był w I połowie XVIII wieku dla rodu von Stosch. W późniejszym okresie w posiadaniu rodu von Schweinitz i von Unruh. Z całości założenia pałacowo - parkowo - ogrodowego widocznego na rysunku F.B. Wernhera z połowy XVIII wieku, pozostał fragment zabudowy mieszkalno - gospodarczej i brama wjazdowa.

 

Brama wjazdowa.

           

Główna aleja w częściowo zachowanym parku.

   

Fragment zachowanej zabudowy mieszkalno - gospodarczej.

 

Zniszczone mosty w parku. Na drugim planie drugiego zdjęcia miejsce po pałacu.


Lasowice (Lehsewitz) - wieś w powiecie lubińskim, dawniej związana z pobliską  Ścinawą (Steinau) w powiecie wołowskim.

Wioska wspominana w dawnych dokumentach jako Leswitz (1309), także w 1314 roku ta nazwa jest wzmiankowana przy sprzedaży zakonowi Ducha Świętego w Ścinawie lasowickiego młyna wodnego przez Dietricha von Dislera. W dalszych dokumentach wieś wspominana jest jako Leschicz (1370), Lasowicz (1469).

Urzędy państwowe były zawsze w pobliskiej Śinawie i też kościoły dla ewangelików i katolików. Trzonem tutejszej wioski były średniowieczne dobra rycerskie z 1 folwarkiem i siedzibą dziedziców (w 1870 – powierzchnia 1369 mórg, wartość 1785 talarów).

Z końcem XVIII wieku w wiosce było 13 gospodarstw zagrodniczych i 2 gospodarstwa kolonistów, było 159 mieszkańców. W połowie XIX wieku było tu 28 domów mieszkalnych i 222 mieszkańców ( w tym 14 katolików). W roku 1925 było 202 mieszkańców (49 katolików). W roku 1939 było 263 mieszkańców. W wiosce była jedna szkoła ewangelicka. Były dwa młyny zbożowe, jeden wodny i drugi wiatrowy.

W XVI wieku dobra rycerskie posiadała rodzina von Nostitz, ale nie ma wiadomości o ich siedzibie mieszkalnej. Od połowy XVIII wieku była tu rodzina von Stosch i od tego czasu datuję się tu okazała piętrowa barokowa siedziba mieszkalna, otoczona wspaniałymi ogrodami i parkiem. Była ona potem rozbudowywana i upiększana przez następnych dziedziców tak, że powierzchnia parku i ogrodów wynosiła ponad 10 ha. Pałac zbudowano na planie prostokąta, a jego frontowa fasada była skierowana w stronę północną, czyli ku folwarku. Park z żywopłotami zdobiła okrągła fontanna, był pawilon ogrodowy oraz oranżeria z drzewami cytrusowymi w donicach. Piękne obejście wokół ówczesnego pałacu podziwiać można obecnie jedynie na dawnej rycinie lub pocztówkach.

 Po dziedzicach von Stosch, dziedzicem był baron Richthof i potem od roku 1765 starosta von Unruh, jego syn Oskar jako major poległ w wojnie niemiecko-francuskiej 1870/71.

Następni dziedzice to tajny radca Leopold Schöller z Düren nad Renem (1870), jego syn Filip Schöller fabrykant w Düren. Wtedy dobra dworskie miały 287 ha ziemi ornej, 39 ha łąk, 43 ha pastwisk, 17 ha lasu, 5 ha woda, 10 ha obejście dworskie. W folwarku hodowano 800 owiec rasy merynoskiej. Od 1905 roku jako właściciele na krótko są jego spadkobiercy, a od 1909 roku jako właścicielka wspominana jest pani tajna radczyni von Schöller z Düren nad Renem (zapewne wdowa po uprzednim właścicielu). Wspomniani właściciele z Nadrenii mieli tu swoich dzierżawców (Essenberger, Fritz Neumann, Adalbert Neumann). Następnym właścicielem od 1917 roku jest Erich Haendler, a od 1921 roku berlińska fabryka kawy słodowej „Kathrein” z inspektorem Maxem Lindnerem. W roku 1926 pojawia się właściciel Fritz Hintze, chyba już ostatni, bo w 1936 roku pojawia się wiadomość o podziale tutejszego majątku.

Obecnie nie pozostało nic po dawnej świetności dworskiej. Po ostatniej wojnie w 1945 roku pałac najpierw doszczętnie ograbiono, a potem doprowadzono do totalnego upadku. Sterczące mury rozebrano na budulec, teraz można napotkać w miejscu dawnego pałacu ślady piwnic i resztki gruzu.

Autor tekstu - Grzegorz Bolesław Marek.


 

Archiwalne widokówki i zdjęcia

Historische Ansichtskarten und Fotos

Friedrich Bernhard Werner - Ilustrowana Topografia Śląska z lat 1744-1768. Skan udostępnił autor strony: http://www.dokumentyslaska.pl/

 


Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska

Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl