Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains


 

Obora - powiat lubiński

vor 1945 Oberau - Kreis Lüben

 

Wieś położona niespełna 4 km, w kierunku północno zachodnim od Lubina. W jej bezpośrednim sąsiedztwie zachowało się ciałopalne cmentarzysko kultury łużyckiej z epoki brązu., które było w latach 1964 i 1968 przedmiotem prac badawczo-ratowniczych.
Ponadto na terenie wsi rozpoznano pozostałości osad z okresu wpływów rzymskich oraz wczesnego średniowiecza. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1298 roku. Przez pewien okres osada pełniła "służebną" role w stosunku do pobliskiego Lubina. Nazw wsi pochodzi zapewne od obory istniejącej w osadzie, w której prowadzono hodowlę bydła na potrzeby lubińskiego grodu. Z upływem czasu zmieniała się też forma nazwy osady: Obir (1360r.), Ober (1366r.), Obra (1376r.), by w końcu przyjąć zniemczone brzmienie Oberau. Zapis w dokumencie z 1349 roku mówi o długoletnim sporze granicznym o ziemię, jaki toczyli z Oborą dwaj polscy bracia, Henryk i Peczo z Małomic. Został on rozstrzygnięty sądownie dopiero w 1453 roku. W XVI i XVII wieku wieś należała do znanej śląskiej rodziny von Brauchitsch, którzy swoją rodową posiadłość mieli w Chróstniku (Brauchitschdorf). Jeden z ciekawszych, a mało znanych epizodów w dziejach wsi, związany jest z burzliwym okresem wojny trzydziestoletniej (1618-1648). Otóż jesienią 1638 roku Wysoki Komisariat Wojenny w e Wrocławiu postanowił wysłać do Lubina ekspedycję karną, celem ściągnięcia zaległej kontrybucji na sumę 1345 talarów. Jeden z oddziałów, przez kilka miesięcy 1639 roku stacjonował właśnie w Oborze, gdzie jego dowódca, Jerzy Fryderyk von Falkenhayn, urządził kwaterę główną. Pobyt ten był wielce dokuczliwy dla mieszkańców wsi, gdyż żołnierze bardzo często dopuszczali się gwałtów i grabieży. Najbardziej znaną postacią pochodzącą z Obory, był, urodzony w miejscowym domu parafialnym, Konrad Klose (21.05.1866-07.02.1924), który po ukończeniu nauki w Królewskim Gimnazjum Johanneum (Akademia Rycerska) w Legnicy studiował we Wrocławiu i Halle. Po studiach powrócił do Lubina, gdzie od 1 lipca 1891 roku pełnił dożywotnio funkcję pastora. Przez całe swoje życie Klose żywo interesował się przeszłością i historią tych ziem, co zostało uwieńczone wspaniałym, monograficznym dziełem "Przyczynki do historii miasta Lubina" (Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben). Zostało ono wydane dzięki staraniom jego syna Sigfrida, już po śmierci autora. W czasie II Wojny Światowej, właścicielem majątku był wysoki rangą oficer armii niemieckiej o nazwisku Storb.

 

 

Z zachowanych obiektów zabytkowych na uwagę zasługuje kościół filialny p.w. św. Antoniego. Świątynia została wzniesiona z kamienia i cegły około 1524 roku. Jest to gotycka, jednonawowa budowla zorientowana o rzucie prostokątnym. Na zachodniej osi założenia znajduje się czworoboczna wieża z przyporami, której górna kondygnacja przechodzi w ośmiobok. Przykryta jest ona stromym, ostrosłupowym dachem ceramicznym. Otwory okienne i główny portal wejściowy w wykroju półpełnym. W części nawowej, dach ceramiczny, dwuspadowy. Kościół był kilkakrotnie przebudowywany w XVII i XIX wieku. Jednak najpoważniejszych zniszczeń obiekt doznał w trakcie działań wojennych w 1945 roku. Całkowitej odbudowy świątyni dokonano dopiero w latach 1968-1969. Z założenia przedwojennego nie odbudowano kompletnie zniszczonej, XVII - wiecznej sali szachulcowej, która stanowiła dobudówkę części nawowej od strony wschodniej. W skromnie urządzonych wnętrzach oraz murach kościoła zachowały się liczne kamienne nagrobki i epitafia z XVII i XVIII wieku. Szczególnie interesujące są nagrobki całopostaciowe Doroty i Hieronima von Brauchitsch z lat 1610-1615.

Autorem tekstu jest Henryk Rusewicz


     

         

Pałac na starej fotografii oraz współcześnie.

W centrum wsi, nieopodal kościoła, znajdują się ruiny dawnego XVIII-wiecznego dworu wzniesionego zapewne na miejscu wcześniejszego założenia. Z zachowanych fragmentów ścian wynika, iż był to dwukondygnacyjny budynek o rzucie zbliżonym do litery L, z amfiladowym układem pomieszczeń. Całość była pokryta ceramicznym, czterospadowy dachem.

Autorem tekstu jest Henryk Rusewicz

     

Zachowane budynki gospodarcze dawnego majątku - Mittel Oberau (pierwsza fotografia) oraz Nieder Oberau kolejne zdjęcia.

     

Pozostałość pałacu - lato 2013 rok.


 

Ober schloss czyli dwór w tzw. Górnej Oborze (Ober Oberau). Po budynku nie pozostał ślad, tylko niewielkie gruzowisko. Zachował się fragment zabudowy mieszkalno - gospodarczej oraz obecnie już wolno stojący komin gorzelni.

   

                 

Dokładne miejsce po pałacu oraz fragment zdewastowanego parku.


   

Kościół filialny pw. św. Antoniego

O istniejącym już w osadzie kościele parafialnym mówi pośrednio dokument z 1361 roku, w którym wymieniany jest proboszcz Jan z Obory. Około 1524 roku świątynia była przebudowana, a w 1614 roku dobudowano kamienną wieżę dzwonnicy. Następnie w 1650 roku od strony wschodniej do prezbiterium dobudowano obszerną salę o konstrukcji szachulcowej. W swojej historii świątynia była w różnym stopniu kilkakrotnie niszczona. Jednak najpoważniejszych zniszczeń obiekt doznał w trakcie działań wojennych w 1945 roku. Ocalały jedynie mury obwodowe kościoła, który został odbudowany dopiero w latach 1968-1970. Z założenia przedwojennego nie odbudowano kompletnie zniszczonej, wspomnianej już XVII-wiecznej sali szachulcowej oraz wysokiego, trójstopniowego hełmu zwieńczającego wieżę. Obecnie jest to jednonawowa, gotycka budowla zorientowana, wzniesiona z kamienia i cegły na rzucie prostokątnym, z wydzielonym, prostokątnym prezbiterium. Na zachodniej osi założenia znajduje się czworoboczna wieża z przyporami, której górna kondygnacja przechodzi w ośmiobok. Przykryta jest ona stromym, ostrosłupowym dachem o konstrukcji drewnianej, krytej blachą. Także blachą pokryte są wszystkie pozostałe dach świątyni. Otwory okienne oraz główny portal wejściowy są o wykroju półpełnym lub odcinkowym. W skromnie urządzonych wnętrzach oraz w murach kościoła zachowały się liczne kamienne nagrobki i epitafia z XVII i XVIII wieku. Szczególnie interesujące są całopostaciowe nagrobki Doroty oraz Hieronima von Brauchitschów z lat 1610-1615.

Tekst umieszczony za zgodą autora z publikacji - Świątynie powiatu lubińskiego. Henryk Rusewicz, Lubin 2006

     

Zachowane pozostałości niemieckich pochówków na terenie przykościelnym.


   

Dokładne miejsca po przystankach kolejowych w Oborze Górnej (dwa pierwsze zdjęcia) oraz Oborze Środkowej (obok majątku dolnego).


 

Archiwalne widokówki i zdjęcia

Historische Ansichtskarten und Fotos

           

           



OBORA

Dawne nazwy miejscowości

Obora - 1298, 1307, Obir - 1360, 1388, 1411, 1486, Obra - 1434, Ober - 1366, 1687/88, Obra - 1376, Oberau - 1789, Oberau, Mittel-, Nieder- u. Ober - 1845, do 1945 r.

Historia wsi

Miejscowość wzmiankowana po raz pierwszy w źródłach w 1298 r. W dokumencie dotyczącym kupna czynszu z 1361 r. został wymieniony jako proboszcz kościoła w Oborze Johannes, altarysta kaplicy zamkowej w Lubinie; 11.12. 1399 r. w dokumencie notarialnym został wymieniony Paulus, plebanus ecclesie de Obir. W 1524 r. kościół został przejęty przez ewangelików. Pierwotna budowla gotycka z końca XV w. z wieżą z 1614 r., powiększona została od wschodu w 1650 r., kościół był restaurowany w 1830 r., 1857 i 1908 r., częściowo zniszczony w 1945 r., odbudowany w 1970 r.

Pierwsze informacje o dobrach w Oborze pochodzą z dokumentu wydanego w Głogowie 23.06.1307 r.; wówczas Henryk, książę Śląska, pan Głogowa i Poznania nadał klaryskom w Głogowie dobra m.in. we wsi Obora. W 1309 r. potwierdzone zostaje ponadto przekazanie przez księcia głogowskim klaryskom młyna w Oborze. W 1357 r. konwent klarysek w Głogowie przekazał folwark w Oborze Mikołajowi, plebanowi w Wilkowie. W 1360 r. Mathias do Nechelin nadał swojej żonie Agnieszce jako oprawę wdowią wszystkie swe dobra we wsi Obora, które przypadły mu w spadku po matce. W 1406 r. Jan, sołtys Obory, sprzedał Janowi Gobil, altaryście kościoła parafialnego w Lubinie, 2 grzywny czynszu z sołectwa w tej wsi. W dokumencie z 1416 r. wymieniony został Daniel Brauchitsch, współdziedzic wsi Obora. W 1486 r. Katarzyna księżna Śląska, pani Lubina, rozstrzyga spór między braćmi Georgiem, Jacobem, i Hansem Dewitschami a władzami miasta Lubina dotyczący Obory. W dokumencie z 1497 r. książę legnicko-brzeski Henryk, potwierdził, że Macz z Köczerfeldt i jego syn Piotr nadali Janowi Roczenburg, altaryście kaplicy zamkowej w Lubinie, pół grzywny czynszu z dóbr w Köczerfeldt na końcu wsi Obora. Nazwa ta pojawiła się po raz pierwszy w źródłach w 1360 r. jako określenie Obory Górnej (“uffem Keczerfelde”) oraz później w 1397 r. (“Keczerfeld”). W 1600 r. zmarł Christoph von Brauchitsch und Bruchsdorf, pan na Chróstniku, Krzeczynie Wielkim i Oborze. Brak informacji o historii własności dóbr w Oborze aż do końca XVIII w. W kościele w Oborze pochowana została być może właścicielka Obory Judith z domu Falkenhain, żona Christopha von Rene, zm. w 1615 r. W XVII w. majątek mógł należeć do rodu von Hochberg. W tutejszym kościele pochowany został rycerz Caspar von Hochberg z Obory zm. w 1638 r. Być może z tymi rodami należy wiązać budowę okazałego renesansowego dworu. Według wykazu z 1613 r. sporządzonego dla księstwa legnickiego w Oborze mieszkało 20 kmieci, 4 zagrodników i 7 chałupników. Według spisu Zimmermanna wydanego w 1789 r. Obora była wsią trójdzielną, podzieloną na dwie własności: w części Górnej i Środkowej znajdowały się jedna siedziba szlachecka radcy prawa von Bock (ok. poł. XVIII w. Obora Średnia znajdowała się w rękach małżeństwa członków rodzin von Bock i von Haugwitz), 2 folwarki, 11 gospodarstw kmiecych, 19 wolnych zagrodników, 8 chałupniczych; Obora Dolna stanowiła własność barona von Kottwiz, tu znajdowała się siedziba pańska, folwark, 4 gospodarstwa kmiece, 1 wolne zagrodnicze, 9 zagrodników omłockowych oraz 5 chałupniczych.

W dalszej historii utrzymał się podział wsi na trzy części. Następowały natomiast częste zmiany stosunków własnościowych. W 1830 r. Obora Średnia i Górna należała do majora von Packisch (w 1845 właścicielem był Otto von Pakitsch), w tej części wsi znajdowały się dwa młyny wodne zwane Fiebig- bądź Viehwegmühle oraz drugi zwany Schindelmühle, jak również część lasu, zwana Schloss-traube. W Oborze Dolnej właścicielem majątku pozostawał niejaki John, tu należał młyn zw. Kleine- bądź Simonsmühle. W 1848 r. patronat nad kościołem sprawowali von Festenberg-Packisch z Górnej i Środkowej Obory oraz Kügler z Obory Dolnej. W latach 1870-1873 jedną nadal własność stanowiły folwarki Górny i Środkowy, ich właścicielem był w 1873 r. niejaki von Festenberg. Wówczas Obora Dolna stanowiła własność Richarda Scholza. W 1886 r. oraz do 1891 r. Obora Średnia stanowiła własność hrabiego Stefana von Stolberg-Wernigerode. W 1886 r. Obora Dolna była własnością Adolfa Scholtza, natomiast już w 1891 hrabiego Stephana von Stolberg-Wernigerode z Obory Średniej. W 1894 r. w księgach adresowych oba majątki figurują jako jeden majątek, który do 1912 r. r. wymieniany było jako należący do spadkobierców hrabiego Stephana von Stolberg- Wernigerode (od 1905 r. kuratelę nad majątkiem sprawowała hrabina Ordalie zu Stolberg-Wernigerode z domu Nickisch von Rosenegk z Obory Średniej). Dobra stanowiły majątek rodzinny pomiędzy 1877 i 1886 r. Od 1917 r. Obora Średnia i Dolna stanowiła już część majątku von Ballestremów w Szklarach Górnych. Właścicielem majątku był wówczas hrabia Valentin von Ballestrem (zm. 17.05.1920), właściciel majoratu w Pławniowicach. Od 1920 r. do czasów II wojny światowej dobra należały do doktora praw hrabiego Nikolausa von Ballestrem, właściciela majoratu Hindenburg-Nordost na zamku w Pławniowicach. Obora Górna natomiast w 1886 r. stanowiła własność hrabiego Maxa von Schmettow, natomiast od 1891 r. do 1922 r. była wymieniana wraz z Antheil Altstadt (10 ha) jako własność Adolfa Scholtza, w 1926 r. Theodora Schmidta, w 1930 r. Adolfa Scholtza a w 1937 r. Gustava Hoffmanna, właściciela majątku od 1935 r.

Układ przestrzenny wsi

Obora jest rozciągniętą wsią ulicową graniczącą z miastem Lubin. W centralnej części wsi znajduje się założenie cmentarne z kościołem oraz pozostałości folwarków dawnej Obory Dolnej i Środkowej, na wschód od kościoła czytelna pozostałość dawnego nawsia. W części wysuniętej na wschód znajdował się dawny folwark Obory Górnej wybudowany w 2 połowie XIX w, bądź na przełomie XIX i XX w. (obecnie zachowane jedynie relikty założenia). W niewielkim oddaleniu na południowy zachód od folwarku Obory Dolnej znajdowały się zabudowania dawnej kolonii zwanej Nową Oborą (“Neu Oberau”), założonej w okresie kolonizacji fryderycjańskiej przez właściciela Obory Dolnej.

Otoczony murem kościół jest budowlą orientowaną, murowaną, z prostokątnym prezbiterium i z czworoboczną wieżą od zachodu. Świątynia zniszczona podczas działań wojennych w 1945 r., od 1965 r. była odbudowywana według projektu E. Rozenbajgera. Część zachodnią odbudowano według zachowanych murów, natomiast na miejscu zniszczonego, w konstrukcji ryglowej wzniesionego mocno wydłużonego prezbiterium wprowadzono nowy układ części wschodniej i zakrystii. Cmentarz przykościelny zamknięty (ostatni pochówek w 1960 r.) usytuowany jest wśród dawnego rozłogu dworskiego, założony na planie nieregularnym, z skupiną osłonową z przewagą starodrzewia lipy.

Z założeniem kościelnym graniczy zespół podworski Obory Dolnej. W centrum założenia znajduje się ruina pierwotnie renesansowego dworu otoczonego fosą. Początki budowli sięgają 2 poł. XVI w.; w k. XVIII w. być może dla rodziny barona von Kottwitz nastąpiła rozbudowa dworu o część zachodnią; Była to budowla dwukondygnacyjna, wzniesiona na planie litery „L”, w XIX w. nakryta dachem czterospadowym. Przy dworze założony został w 4 ćw. XIX w. park naturalistyczny, przekształcony w początkach XX w. Park powstał na terenie dworskiej łąki otaczającej renesansową rezydencję. Od zachodu i północy granica wyznaczona została obsadzeniem rzędowym. Wokół poprowadzono ścieżkę obiegającą dwór i łączącą się z półkolistym gazonem przed rezydencją. Park zachowany w złym stanie. Gazon został zlikwidowany, zatarty jest układ parku i ścieżek, nastąpił nadmierny rozrost poszytu oraz ubytki w starodrzewiu. Po południowej stronie dworu, oddzielone drogą, znajdują się zabudowania dawnego folwarku z ostatniego dziesięciolecia XIX w.

Po przeciwnej stronie drogi z Lubina do Szklar Górnych usytuowane jest założenie dawnego zespołu Obory Średniej. Zachowane są okazałe budynki gospodarcze skupione wokół obszernego kwadratowego dziedzińca. Pierwotny dwór nie zachował się a była to budowla wzniesiona ok. poł. XVIII w.; na elewacji znajdowały się herby małżeńskie von Bock i von Haugwitz oraz data 1756. Do dawnego dworu przylegał od strony wschodniej, obecnie zaniedbany, park naturalistyczny.

W zabudowie wsi (zwłaszcza w części wschodniej) wyróżnia się współczesna zabudowa jednorodzinna na dużych działkach siedliskowych.

Przez obszar obrębu geodezyjnego Obora przebiega droga szybkiego ruchu Lubin-Polkowice. Została ona przeprowadzona po tzw. Nowej drodze berlińskiej, wytyczonej na początku XIX w. Zachowane na pasie oddzielającym jezdnie dwa piaskowcowe obeliski są słupami milowymi ustawionymi ok. 1820. Wszystkie słupy milowe na głównych drogach królestwa pruskiego były wykonane według projektu K.F. Schinkla. Jest to jeden z nielicznych przykładów tego typu zabytków na terenie województwa dolnośląskiego.

Wykaz zabytków architektury i budownictwa

1. Zespół kościoła:
    a. Kościół ew., ob. filialny p.w. św. Antoniego, wzm. 1361, mur., k. XV, rozbudowany 1524, 1650, 1830, zniszczony

        1945, odb. 1966-1969, ewangelicki 1524-1945, nr rej. 1508/228/L z 27.01.1966;
    b. cmentarz przykościelny, zał. XIV, z murem graniczny XVIII(?), nr rej. 928/L z 16.02.1990.
2. Zespół dworski Nieder Oberau:
    a. Ruina dworu, mur., 2 poł. XVI, przebudowany k. XVIII, rozbudowany k. XIX, nr rej. 726/L z 26.06.1986;
    c. Oficyna mieszkalna na folwarku, nr 45 f-g, mur., 1892;
    b. Park, 4 ćw. XIX, pocz. XIX, nr rej. 681/L z 27.12.1983.
3. Zespół folwarku Mittel Oberau:
    a. oficyna mieszkalna, ul. Lubińska 34 a,b (dawniej nr 45 a,b), mur., pocz. XIX(?), pocz. XX;
    b. spichlerz wraz z oborą, mur., ok. 1880.

 

Wykaz stanowisk archeologicznych znajduje się w oryginalnym opracowaniu.

Niniejsze opracowanie stanowi wyciąg ze Studium Środowiska Kulturowego gminy Lubin opracowanego w roku 2002 przez zespół w składzie: Bogna Oszczanowska, Beata Sebzda - historia i historia sztuki, Maria Sikorska i Donata Wiśniewska - archeologia oraz Emilia Dymarska - plansze. Studium powstało w Regionalnym Ośrodku Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego (od 2003 Regionalnym Ośrodku Badań i Dokumentacji Zabytków) we Wrocławiu.



Obora - autor tekstu Grzegorz Marek

Wioska należy obecnie do gminy Lubin, posiada 950 mieszkańców. 

W przeszłości, aż do 1945 roku, w Oborze oprócz obszaru wiejskiego, istniał znaczny obszar dworski (dobra rycerskie) podzielony na trzy folwarki.  Od strony południowo-wschodniej był folwark Obora-Górna z zamkiem, palarnią spirytusu i fabryką krochmalu - (234 ha) – w tym: 207 ha roli, 2,98 ha łąk, 3,22 pastwisk, 4,60 ha lasu, 16,20 ha pod zabudowę i drogi dworskie.  W drugiej połowie XIX wieku właścicielami folwarku byli: hrabia Otto von Parkisch-Festenberg, porucznik pruski hrabia Eberhard von Schmietow z Chróstnika /Brauchitschdorf/, po nim jego syn pułkownik pruski hrabia Max von Schmietow także z Chróstnika i następnie od 1886 roku porucznik pruskiej Landwehry Adolf Scholtz, który był tu jeszcze w pierwszej połowie XX wieku. Od 1935 roku właścicielem folwarku był Gustaw Hoffmann. W czasie ostatniej wojny, aż do 1945 roku folwarkiem zarządzał zasłużony oficer niemiecki o nazwisku Storb.

W pobliżu tego folwarku był pierwszy dla Obory dworzec kolei żelaznej linii Lubin - Chocianów, która została zlikwidowana w latach 80-tych XX wieku.

Dalej po obu stronach drogi ciągnął się obszar wiejski z 37 gospodarstwami rolnych różnej wielkości. W okresie międzywojennym było w wiosce ok. 600 mieszkańców, 166 domów, rozwinięte było lokalne rzemiosło i handel.

Opodal kościoła, były dwa następne folwarki, po prawej folwark Obora-Środkowa z zamkiem (393 ha) – w tym: 226 ha roli, 26 ha łąk, 1 ha pastwisk, 136 ha lasu, 2 ha parku i 2 ha zabudowy dworskiej. Dalej po lewej, folwark Obora-Dolna z palarnią spirytusu - (505 ha) – w tym: 318 ha roli, 35 ha łąk, 15 ha pastwisk, 2 ha staw, 130 ha lasu, 4 ha parku, 1 ha ogrodu. Dobra rycerskie tych folwarków należały w drugiej połowie XIX wieku do hrabiego Stefana zu Stolberg-Wernigerode (1847-1891), emerytowanego porucznika armii pruskiej. Po jego śmierci majątkiem w imieniu spadkobierców zarządzała wdowa hrabina Ordalia zu Stolberg-Wernigerode (1853-1916). Przed pierwszą wojną światową dobra te nabył hrabia Valentin-Wolfgang von Ballestrem (1860-1920) z Pławniowic, dziedzic majoratu Pławniowice-Biskupice-Ruda na Górnym Śląsku i właściciel dóbr rycerskich w Szklarach Górnych na Dolnym Śląsku. Po jego śmierci dziedzicem został jego najstarszy syn hrabia Mikołaj von Ballestrem (1900-1945) urodzony w Szklarach Górnych, mający siedzibę w Pławniowicach. Po roku 1945 majątek przeszedł na skarb państwa polskiego.
W zamku Obory-Średniej była zlokalizowana Hrabiowska Dyrekcja Domen, podporządkowana Dyrekcji Koncernu Ballestremów w Gliwicach. Ostatnim tutejszym dyrektorem był Anton Stützle (1883-1963).

W bliskości folwarku Obora-Dolna, był drugi dworzec kolei żelaznej, zlikwidowanej w latach 80-tych XX wieku.
W końcu wojny zniszczona była częściowo wieś, ale najwięcej ucierpiał tutejszy kościół ewangelicki nad stawem i probostwo. Kościół odbudowano w latach 1968/69 i obecnie jest katolickim kościołem p.w. św. Antoniego, filialnym do kościoła w Szklarach Górnych. Jego wygląd jest nieco zmieniony i obniżona jest jego wieża. Z zabytkowych nagrobków zachowały się w kościele cało- postaciowe płyty Doroty i Hieronima von Brauchitschów z lat 1610 - 1615, którzy wprowadzili tu protestantyzm. Kościół pochodzi z początku XVI wieku, jest zbudowany z kamienia i cegły i jest orientowany. Jego wieża z przyporami, też budowana z kamienia, pochodzi z 1614 roku. Prawdopodobnie był w niej do 1945 roku zabytkowy dzwon z 1605 roku. Pisał na jego temat lubiński pastor Rudolf Irmler (1907-1999) – „Die versunkene Glocke von Oberau”.

Anton Stützle (1883 – 1963) z Badenii-Witembergii, od 1920 roku ostatni dyrektor Ballestremów w Oborze Dolnej, powiat Lubin. Po zamku gdzie do 1945 roku mieściła się hrabiowska Dyrekcja Domen, pozostała dzisiaj jedynie ruina.


Więcej o majątkach rodziny von Ballestrem na stronie:

http://www.glogow.pl/okolice/podstrony/glogowski/zzzzzballestrem.htm


Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska

Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl