Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach
Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt
Lower Silesia - inheritance of the past in remains
Drwalewice - powiat nowosolski
vor 1945 Wallwitz - Kreis Freystadt
DRWALEWICE
gm. Kożuchów
Driwalowiz (1295)
Wallwitz (1791)
Wieś Drwalewice posiada bardzo wczesną metrykę. Można przypuszczać, że
słowiańska nazwa miejscowości związana jest z profesją pierwszych jej
mieszkańców lub miejscem położenia wśród pierwotnych lasów, które przed
założeniem osady należało wykarczować. Pierwsze wzmianki z 1295 r. (1220 ?)
wymieniają wieś w uposażeniu parafii w Solnikach. W połowie XIV w. Drwalewice
były w posiadaniu rodziny von Unruh, która związana była z majątkiem ziemskim do
połowy XVI w. Jako ostatniego przedstawiciela tego rodu wymienia się Hansa
Wolffa, który prawdopodobnie wzniósł w Drwalewicach renesansowy dwór obronny.
Począwszy od drugiej połowy XVI w. wieś, a właściwie folwark, ponieważ zabudowa
nigdy nie wyszła poza jego ramy, wielokrotnie zmieniała właścicieli. Zmieniał
się również wygląd siedziby rycerskiej. W końcu XVI stulecia Drwalewicami władał
Balthazar von Braun, później właściciele zmieniali się kilkakrotnie – na
początku XVII w. był to Wigand von Gersdorf (zm. 1621 r.), później Adam von
Schlichting (1681 – 1702). W XVIII w. posiadłość należała do rodziny von
Lüttwitz. W 1791 r. wzmiankowano w Drwalewicach dom pański, folwark, 6 kmieci, 7
zagrodników, 12 komorników, młyn – 181 mieszkańców. Na początku XIX w.
Drwalewice zakupił porucznik von Strempel, który prawdopodobnie przebudował
renesansową siedzibę. W 1844 r. wieś liczyła 253 mieszkańców, przy folwarku
znajdował się browar i gorzelnia oraz 2 wiatraki. W 1868 r. właścicielem majątku
była rodzina von Műller. Cztery lata później Drwalewice przejęli von Eichmanowie,
którzy gruntownie przebudowali miejscowy dwór (niewykluczone, że przebudowy
dokonali poprzedni właściciele). Powstała wtedy wspaniała neogotycka rezydencja
(pałac) wzorowana na angielskim stylu – castle. Obok pałacu założono park
romantyczny i staw. Rozbudowie uległy także zabudowania folwarku, który należał
do większych w okolicy i specjalizował się w hodowli bydła i koni. W rękach
rodziny majątek pozostał do końca II wojny światowej, ostatnim właścicielem był
Woff Dietrich von Eichmann. Po 1945 r. w majątku utworzono Państwowe
Gospodarstwo Rolne. Obok produkcji rolnej, gospodarstwo nadal specjalizowało się
w hodowli, gł. koni. W latach 80. wzniesiono zespół ferm drobiu. Administrowany
przez PGR pałac służył celom mieszkalnym, dzięki czemu nie uległ degradacji. W
końcu lat 80. XX w. przeprowadzono remont obiektu. Zakład rolno – hodowlany
uległ likwidacji w końcu XX stulecia. Część zabudowań przejął prywatny
przedsiębiorca (hodowla drobiu). Pałac, niezamieszkany, znajduje się w gestii
Agencji Rolnej Skarbu Państwa. W 2002 r. Drwalewice zamieszkiwało 90 osób,
znajdowało się 14 gospodarstw indywidualnych.
Tekst za zgodą wydawcy z publikacji: Tomasz Andrzejewski, Miejscowości powiatu nowosolskiego. Rys historyczny, Nowa Sól 2004.
Pałac w Drwalewicach oraz fragment zabudowy gospodarczej dawnego majątku.
Budynek w miejscowości.
Pałac oraz budynek gospodarczy.
Autor fotografii Eckhard Huth z Drezna.
Archiwalne widokówki i zdjęcia
Historische Ansichtskarten und Fotos
Drwalewice - Pałac, folwark i park krajobrazowy
Zespół folwarczny
Drwalewice zlokalizowany jest w odległości około 1 km od drogi prowadzącej z
Kożuchowa do Bytomia Odrzańskiego. Folwark położony w zachodniej części wsi przy
skrzyżowaniu drogi do Nowego Żabna i drogi w kierunku Sokołowa. Założenie składa
się z podwórza gospodarczego z budynkami inwentarskimi oraz oddzielonej od niego
asfaltową szosą części rezydencjonalnej, w skład której wchodzi pałac i park
krajobrazowy. Budynki obecnie nie są użytkowane. Teren pałacu i parku oraz teren
folwarku otacza ogrodzenie z siatki.
Wieś Drwalewice była wzmiankowana już XIII wieku, jako uposażenie parafii w
Solnikach. Od połowy XIV wieku Drwalewice należały do rodziny von Unruh. Budowę
pierwszej, renesansowej siedziby – dworu obronnego około połowy XVI wieku, wiąże
się z ostatnim przedstawicielem rodu – Hansem Wolffem von Unruh. Pod koniec XVI
wieku posiadłość należała do Balthazara von Braun. W XVII wieku wieś należała do
rodziny von Lüttwitz. Na przełomie XVIII/XIX wieku majątek kupił P.G. von
Strempel, który prawdopodobnie przebudował istniejący tam dwór. Około połowy XIX
wieku wzniesiono budynek spichlerza będący obecnie najstarszym obecnie elementem
zespołu. Następnie w 2. poł. XIX wieku założenie przeszło w ręce rodziny von
Müller. Od 1872 roku do końca II wojny światowej Drwalewice pozostawały we
władaniu rodziny von Eichmann. Przyjmuje się, że obecny neogotycki pałac został
wzniesiony około 1875 roku w miejscu wcześniejszego dworu. Po 1945 roku w
majątku utworzono PGR, pałac służył celom mieszkalnym. Obecnie budynek należy do
osoby prywatnej.
Neogotycki pałac został ukształtowany w wyniku trzech faz budowlanych. Relikty
renesansowego dworu są zachowane w piwnicach obecnej budowli. Z przebudowy
dokonanej w 1791 roku pochodzą sklepione krzyżowo pomieszczenia parteru. Podczas
przebudowy w XIX wieku dobudowane zostały wieże i loggie od północy oraz ryzalit
od południa. Pałac jest dwukondygnacyjny z wysokimi piwnicami i półpiętrem w
poddaszu, murowany, otynkowany, nakryty dachem płaskim, ukrytym za krenelażem.
Obiekt założony na rzucie nieregularnego czworoboku (zbliżonego do prostokąta),
wzbogacony o liczne przybudówki, cechuje malownicze rozplanowanie bryły. Po
stronie północnej znajduje się wieża czworoboczna w dolnej części, wyżej
przechodząca w ośmiobok. Do elewacji północnej przylega loggia, na której
przekryciu mieści się taras, nad którym rozpięte są dwie uskokowe przypory.
Elewacja ogrodowa z wykuszem – balkonem. Istniejące tu skarpy pochodzą jeszcze
sprzed przebudowy XIX-wiecznej. Otwory okienne zamknięte gzymsami okapnikowymi,
w dolnych kondygnacjach są prostokątne, w górnych – wąskie, zamknięte
ostrołukowo. Centralnym, najbardziej dekoracyjnym elementem fasady jest portal z
balkonem na wspornikach w kształcie gryfów. Balustrada ażurowa z motywami liścia
dębu. Powyżej wmurowany jest kartusz herbowy. Detal architektoniczny ceramiczny
i ze sztucznego kamienia. We wnętrzu głównego hallu założony drewniany strop,
natomiast w tylnej sali sklepienie wsparte na ozdobnych słupach i filarach
przyściennych. Zachowana stolarka drzwiowa o neogotyckiej dekoracji.
W końcu lat 80. XX wieku przeprowadzono remont pałacu.
Kamila Helena Domagalska
Źródło:
"Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska
Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.
Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.
Tomasz Mietlicki e-mail - itkkm@o2.pl