Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains

KOSIERZ / NOWA SÓL

Cosser (1305)
Kusser (1791)
Pleszówek (1946)

Okolice wsi zasiedlone były bardzo wcześnie, świadczy o tym odkryte po II wojnie światowej cmentarzysko kultury łużyckiej. Wieś powstała prawdopodobnie w końcu XIII w. Pierwsze wzmianki o miejscowości pojawiły się w 1305 r., w tym czasie Koserz był własnością ziemską Heinricha von Rechenberga. Kolejna wzmianka o wsi pojawiła się w 1318 r. W 1421 r. mieszkańcy Koserza płacili czynsz kolegiacie w Głogowie. W 1516 r. wieś weszła w skład otyńskich dóbr ziemskich Hansa von Rechenberga. Prawdopodobnie w połowie XVI w. Rechenbergowie sprzedali (lub zwrócili, Koserz mógł być zastawem) wieś cesarskiej domenie solnej. Po 1563 r. Koserz i część wsi Modrzyca weszły bowiem w skład dóbr ziemskich warzelni soli w Nowej Soli. Mieszkańcy wsi zobowiązani byli do dostarczania drewna i płacenia czynszów na rzecz warzelni. W 1791 r. we wsi znajdowało się wolne gospodarstwo chłopskie, 8 kmiecych, 64 komorników – 434 mieszkańców. W 1845 r. wzmiankowano 68 domów i 531 mieszkańców (w tym 100 katolików), we wsi funkcjonowała szkoła ewangelicka, 4 zakłady rzemieślnicze, 2 wiatraki, młyn wodny (Kussermülle), a mieszkańcy trudnili się również przewoźnictwem – 16 łodzi. W 2 połowie XIX w. wzdłuż rzeki Czarna Struga wybudowano wały przeciwpowodziowe. W 1897 r. otwarto drugą szkołę (prawdopodobnie katolicką). Na początku XX w. nastąpił rozwój Koserza – w 1925 r. Fritz Curt Krägefsky wybudował fabrykę mebli kuchennych, uruchomiono nowy młyn wodny (Neuekussermülle), kąpielisko Pflählgrube (późniejszy tzw. Trzeci Staw) – w 1926 r. wieś liczyła 1902 mieszkańców. W 1928 r. Koserz przyłączono do Nowej Soli. Po drugiej wojnie światowej dzielnica otrzymała nazwę Pleszówek – od miejsca pochodzenia pierwszych polskich osadników – Pleszewa.

Tekst za zgodą wydawcy z publikacji: Tomasz Andrzejewski, Miejscowości powiatu nowosolskiego. Rys historyczny, Nowa Sól 2004.

Archiwalne widokówki i zdjęcia

Historische Ansichtskarten und Fotos

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl