Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains


 

Królikowice - powiat nowosolski

vor 1945 Weisfurt früher Krolkwitz - Kreis Glogau

 

KRÓLIKOWICE
gm. Bytom Odrzański

Krolkewitz (1360)
Krolkwitz (1791)
Weisfurt (1938)
Krokowice (1945)

Królikowice jako własność rycerską wymieniono po raz pierwszy w 1360 r., znajdowała się w królewskiej (czeskiej) części podzielonego księstwa głogowskiego. Informacje o jej właścicielach są bardzo skąpe. Na przełomie XV i XVI w. Królikowice i pobliskie Małaszowice znajdowały się w rękach Mauritiusa von Tschammera, który pozostawał ich właścicielem do swojej śmierci w 1562 r. Potem jako właścicieli wymienia się rodzinę von Lotz, która władała wsią do 1708 r. Prawdopodobnie po tej dacie majątek zakupił Kaspar Joachim von Knobelsdorff z Popęszyc. Nie wiemy jak długo wieś znajdowała się w rękach Knobelsdorffów. Należy przypuszczać, że rodzina ta wybudowała klasycystyczny dwór i rozbudowała folwark. Już w 1620 r. w pobliżu wsi znajdował się młyn wodny, natomiast w 1742 r. wymienia się młyn wiatrowy. W 1791 r. wieś zamieszkiwało 118 osób, wzmiankowano siedzibę pańską, folwark i dwa młyny, a właścicielem majątku była rodzina Stempel. W 1813 r. wieś zajęli Francuzi, którzy postanowili wybudować tu obóz wojskowy. Oficerowie z dowództwa korpusu marszałka Mortiera zakwaterowali się we dworze w Małoszowicach. Dla pozostałych żołnierzy (ok. 8000) wybudowano obszerne baraki, kantynę i punkt opatrunkowy. 15 sierpnia 1813 r. obchodzono w nim hucznie urodziny cesarza Napoleona. Podczas pokazów fajerwerków doszło do pożaru, który strawił część baraków. Francuzi opuścili ostatecznie okolicę po klęsce w bitwie nad Kaczawą. Według tradycji, pamiątką po Francuzach była osobliwość przyrodnicza – sosna zrośnięta korzeniami z dębem rosła w miejscu obozu jeszcze w latach 30. XX w. Informacje o folwarku i właścicielach Królikowic w XIX w. są bardzo skąpe. W połowie XIX w. posiadłość znajdowała się w rękach rodziny Faber, która w folwarku uruchomiła browar i gorzelnię. W tym samym czasie wybudowano we wsi restaurację z obszerną salą taneczną, ponadto we wsi znajdowało się 25 domostw, wiatrak, a liczba mieszkańców wynosiła 184 osoby (1844 r.); w 1926 r. – 139 osób. Po 1945 r. miejscowy dwór i restauracja uległy zniszczeniu, wniesiono kilka nowych zabudowań mieszkalnych i gospodarczych. W końcu XX stulecia wieś otrzymała wodociąg, w 2000 r. miejscowość zamieszkiwało 95 osób w 23 domostwach.

Tekst za zgodą wydawcy z publikacji: Tomasz Andrzejewski, Miejscowości powiatu nowosolskiego. Rys historyczny, Nowa Sól 2004.


        

Nikłe resztki dworu w Królikowicach - wiosna 2013 rok.

            

Zabudowa mieszkalna - pozostałość dawnego majątku.

                 

Te pojedyncze drzewa to ostatni fragment parku.

           

Boisko i plac zabaw na dawnym dziedzińcu przed pałacem w Królikowicach - wiosna 2013 rok.


     

Założona na planie kwadratu kaplica grobowa rodu von Faber z końca XIX wieku. Stoi na terenie starego cmentarza byłych niemieckich mieszkańców Królikowic w otoczeniu nielicznych pozostałości pomników nagrobnych.

   

Tablice pamiątkowe będące pierwotnie ulokowane w ścianach kaplicy. W latach powojennych zostały prawdopodobnie bezpowrotnie zniszczone. Zdjęcia udostępnił Ryszard Szczygieł z Bytomia Odrzańskiego.


  

Pomnik przyrody „Sosna Francuzów” - dąb szypułkowy (Quercus robur) - o obwodzie pnia 495 cm.

               

Droga która prowadzi skrajem lasu do dębu oraz pobliskie pole - dawne obozowisko wojsk napoleońskich.


 

Archiwalne widokówki i zdjęcia

Historische Ansichtskarten und Fotos

   

Zdjęcie uczniów Królikowic i Rejowa (Rehlau - Röhlau) z 1929 roku. Fotografia pochodzi z czasopisma Neuer Glogauer Anzeiger.

  

Zdjęcie w wizerunkiem pałacu w Królikowicach oraz widokówka sprzed 1945 roku. Archiwalny materiał udostępniony przez Ryszarda Szczygła z Bytomia Odrzańskiego.


Majątki rodziny von Tschammer (także właścicieli Królikowic) na Śląsku:

 

Bankwitz - Kreis Namslau                                                 Bąkowice - powiat namysłowski 

Dahsau - Kreis Wohlau/Guhrau                                        Daszów - powiat górowski 

Dromsdorf und Lohnig - Kreis Striegau                             Drogomiłowice i Łagiewniki Średzkie - powiat średzki 

Eichholz - Kreis Liegnitz                                                    Warmątowice Sienkiewiczowskie - powiat legnicki 

Gross-Krichen - Kreis Lüben                                            Krzeczyn Wielki - powiat lubiński 

Lederose - Kreis Striegau                                                 Różana powiat - średzki 

Polnisch-Taschammendorf - Kreis Strehlen                     Samborz powiat - średzki 

Saabor - Kreis Grünberg                                                   Zabór - powiat zielonogórski 

Tschammer-Ellguth - Kreis Gross Strehlitz                       Ligota Samborowa - powiat oleski 

Brunzelwaldau - Kreis Freystadt                                       Broniszów - powiat nowosolski 

Heidevorwerk (neben Quaritz) - Kreis Glogau                  Dzików - powiat polkowicki 

Oberquell früher Quaritz - Kreis Glogau                           Gaworzyce - powiat polkowicki 

Nieder Tschirnau - Kreis Guhrau                                      Czernina Dolna - powiat górowski 

Reisicht - Kreis Goldberg                                                  Rokitki - powiat legnicki 

Tammendorf - Kreis Goldberg                                          Groble - powiat legnicki 

Tschirbsdorf - Kreis Goldberg                                          Czernikowice - powiat legnicki 

Wittgendorf - Kreis Goldberg                                            Witków - powiat legnicki 

Porlewitz - Kreis Guhrau                                                   Parłowice - powiat rawicki 

Osselwitz und Vorwerk Teichenau - Kreis Guhrau           Osłowce - powiat górowski 

Gross Räudchen - Kreis Guhrau                                      Rudna Wielka - powiat górowski 

Strehlitz - Kreis Oels                                                         Strzelce - powiat oleśnicki 

Borganie - Kreis Schweidnitz                                            Borzygniew - powiat wrocławski 

Ketzendorf - Kreis Opeln                                                   Karłowice - powiat opolski 

Mühnitz - Kreis Oels-Trebnitz                                            Mienice - powiat trzebnicki 

Kuhnern - Kreis Striegau                                                   Konary - powiat średzki 

Brödelwitz - Kreis Guhrau/Wohlau                                    Brodowice - powiat lubiński 

Tscheschen - Kreis Guhrau                                              Cieszyny - powiat górowski 

Hengwitz - Kreis Guhrau                                                   Kobylniki - powiat górowski 

Hochbeltsch - Kreis Guhrau                                              Bełcz Górny - powiat górowski 

Hünern - Kreis Guhrau                                                      Psary - powiat górowski 

Kittlau - Kreis Guhrau                                                        Kietlów - powiat górowski 

Rahenau - Kreis Guhrau                                                   Równa - powiat górowski

Weisfurt früher Krolkwitz - Kreis Glogau                            Królikowice - powiat nowosolski

Wiesenberge früher Malschwitz - Kreis Glogau                 Małaszowice - powiat nowosolski

Nenkersdorf - Kreis Glogau                                               Drogomil - powiat nowosolski

Skeyden - Kreis Glogau                                                     Skidniów - powiat głogowski

Eichbach früher Kummernick - Kreis Glogau                     Komorniki - powiat polkowicki                                

 

Westpommern:

 

Latzig - Kreis Belgard                                                        Laski - powiat białogardzki 

Gross Rambin - Kreis Belgard                                          Rąbino - powiat świdwiński

 


Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska

Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl