Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains


 

Lasocin - powiat nowosolski

vor 1945 Lessendorf - Kreis Freystadt

 

LASOCIN
gm. Kożuchów

Crsepelow/Lessotindorf (1220)
Lessendorf (1791)
Krepolów (1945)

Ślady osadnictwa w okolicy Lasocina sięgają czasów młodszej epoki kamienia. Badania archeologiczne potwierdziły istnienie w tym czasie neolitycznej osady. Kolejne potwierdzone ślady datują się na okres tzw. kultury łużyckiej (cmentarzysko z I w. p.n.e.). Sama wieś powstała prawdopodobnie na przełomie XII i XIII w. Po raz pierwszy Lasocin wzmiankowany był w 1220 r. Na początku XIV w. w dokumentach księcia głogowskiego Henryka III pojawia się wielokrotnie postać Sułka z Lasocina k/ Kożuchowa – późniejszy kasztelan zbąszyński i wojewoda poznański (1306 r.). W końcu XIV w. wieś stanowiła własność Siegfrieda von Kottwitz. W XV stuleciu Lasocin był podzielony i częścią wsi władała rodzina von Promnitz. W 1518 r. Hans von Kottwitz sprzedał swoją część wsi braciom von Promnitz – Kaspar pełnił funkcję starosty kożuchowskiego, Balthasar został biskupem wrocławskim. Jednak już po 1561 r. Lasocin przeszedł na własność rodziny von Landskron. Ostatniemu przedstawicielowi tego rodu – Hansowi Rudolfowi von Landskron przypisuje się budowę pałacu. Okazałą rezydencję wzniesiono prawdopodobnie w latach 1679-1689. Architektura barokowego pałacu zdradza duże podobieństwo do żagańskiej siedziby Lobkowiców. Niewykluczone, że do budowy obiektu zatrudniono tych samych muratorów. W pobliżu pałacu założono park i wzniesiono zabudowania folwarku. Niedługo po zakończeniu budowy własność ziemska przeszła we władanie hrabiów von Globen. Nowi właściciele dokonali pierwszej przebudowy pałacu. Na początku XVIII w. do środkowej części fasady dostawiono portal balkonowy z kartuszem herbowym. Kolejna zmiana właściciela nastąpiła w 1763 r. Majątek zakupił emerytowany pułkownik armii pruskiej Lewin August von Dingelstädt. Po jego śmierci posiadłość ziemska przypadła jego siostrzeńcowi pułkownikowi von Lehsten-Dingelstädt. Prawdopodobnie za jego rządów powiększono znacznie okoliczny park i założono dwa połączone ze sobą stawy – jeden ozdobny z wyspą, drugi hodowlany. W 1791 r. wzmiankowano we wsi szkołę, karczmę, folwark, 11 gospodarstw kmiecych, 12 zagrodniczych, 17 komorników (52 zabudowania i 328 mieszkańców). W połowie XIX stulecia właściciele majątku zmodernizowali zabudowę folwarku i przeprowadzili remont siedziby. W 1844 r. przy folwarku wzmiankowano gorzelnię i browar, funkcjonował wiatrak, założono winnice. W skład majątku ziemskiego wchodziło także gospodarstwo – osada Wiedemuth. We wsi znajdowały się 52 domy (422 mieszkańców – 6 katolików) i szkoła ewangelicka. We władaniu rodziny von Dingelstädt majątek pozostawał do 1870 r. Po tej dacie właścicielem był Franz Ebhardt, a od 1910 r. Maximilian von Prittwitz-Gaffon, którego syn, Hans Henning, opuścił majątek w końcu 1944 r. Ostatni właściciele na początku XX w. dokonali kolejnej przebudowy pałacu – nad wejściem głównym nadbudowali neobarokową wystawkę z zegarem. Po II wojnie światowej pałac przejęło Państwowe Gospodarstwo Rolne, które utworzono w dawnym folwarku. Po likwidacji gospodarstwa (koniec XX w.) rezydencja przeszła w ręce prywatne. W latach 70. przy PGR wzniesiono dwa pracownicze budynki mieszkalne. W 1946 r. utworzono we wsi szkołę podstawową, do której uczęszczały dzieci z pobliskich wsi Bielice i Nieciecz. Powiększająca się ilość uczniów i złe warunki lokalowe wymusiły w końcu lat 60. rozbudowę szkoły. W 1974 r. placówkę w Lasocinie włączono w skład Zbiorczej Szkoły Gminnej w Kożuchowie, w latach 80. szkoła usamodzielniła się i funkcjonowała jako szkoła 5-oddziałowa do 2000 r. Z końcem XX stulecia wieś otrzymała własny wodociąg. W 2002 r. wieś zamieszkiwało 189 osób. We wsi aktywnie działało Koło Gospodyń Wiejskich i świetlica terapeutyczna.

Tekst za zgodą wydawcy z publikacji: Tomasz Andrzejewski, Miejscowości powiatu nowosolskiego. Rys historyczny, Nowa Sól 2004.


               

Odrestaurowany pałac w Lasocinie oraz zabudowa gospodarcza i mieszkalna dawnego majątku.


                   

               

           

       

Za rozległym polem (w kierunku północnym od dawnego majątku) na skraju lasy odnaleźć można pozostałości starego cmentarza niemieckich mieszkańców Lasocina. Za cmentarzem stoi jeszcze kaplica grobowa rodziny von Prittwitz-Gaffon.


 

Archiwalne widokówki i zdjęcia

Historische Ansichtskarten und Fotos

   


Sammlung Duncker

SCHLOSS LESSENDORF
PROVINZ SCHLESIEN - REGIERUNGS - BEZIRK LIEQNITZ - KREIS FREISTADT


Schloss Lessendorf ist von dem Grafen Promnitz, wahrscheinlich im 17. Jahrhundert, als Jagdschloss erbaut. Die Rittergüter Lessendorf und Ober-Altschau gehörten zur Herrschaft Sorau, später wurden dieselben verkauft und ihr Besitz wechselte in den Familien von Glaubitz, von Roeder, von Lest und von Gersdorf. Im Jahre 1763 erkaufte ein Preussischer Husaren-Oberst und Kommandeur des damaligen weissen, schlesischen Husaren-Regiments Herr von Dingelstaedt die Güter Lessendorf und Ober-Altschau und bewohnte mit seiner Gemahlin, geborne Freiin von Koschenbar, das Schloss bis zum Jahre 1807, wo beide ohne Hinterlassung von Kindern, im Alter von 93 Jahren, innerhalb dreier Tage starben. Laut Testament des Oberst von Dingelstaedt und seiner Gemahlin ererbte der Sohn einer Schwester der von Dingelstaedt, der damalige Kurhessische General-Major von Lehsten die Güter Lessendorf und Ober-Altschau, mit der Bestimmung, seinem Namen den Namen von Dingelstaedt beizufügen und die Güter nach seinem Tode, seinem einzigen Sohne Carl August Unico ungetheilt zu hinterlassen. Im Jahre 1819 verstarb der General von Lehsten-Dingelstaedt und trat nun sein Sohn Carl August Unico von Lehsten-Dingelstaedt den Besitz der Güter Lessendorf und Ober-Altschau an. Im Jahre 1833 fügte derselbe durch Ankauf dem Besitz die Güter Neutschau und Mittel - Altschau hinzu, mit einer Morgenfläche von 1375 Morgen, so dass nun der Besitz 3765 Morgen umfasste. Im Jahre 1850 übergab er die Güter, Neutschau und Mittel-Altschau seinem Sohne Wilhelm von Lehsten. Im Jahre 1863 verstarb Carl August Unico von Lehsten-Dingelstaedt und hinterliess seinem Sohne Wilhelm von Lehsten die Güter Lessendorf und Ober - Altschau, welcher unter Beifügung des Namens von Dingelstaedt den Besitz wieder vereinigte. Das Wohnhaus in Neutschau erbaute Carl August Unico von Lehsten-Dingelstaedt im Jahre 1852 für seinen Sohn Wilhelm von Lehsten.


Lasocin - Pałac

Założenie pałacowe leży w północno-zachodniej części wsi. Zespół składa się z pałacu otoczonego od strony zachodniej i południowej parkiem oraz podwórza usytuowanego od południa. Dziewiętnastowieczny pałac i jego najbliższe otoczenie przedstawia litografia zamieszczona w albumie A. Dunckera Die Ländlichen Wohnsitze, Schlösser und Residenzen.... Obiekt obecnie nie jest użytkowany.

Wieś została założona prawdopodobnie na przełomie XII i XIII wieku. Pod koniec XIV wieku Lasocin należał do Siegfrieda von Korttwitz. W XV wieku, dobra rycerskie Lasocina były podzielone i częścią wsi władała rodzina von Promnitz. Po 1561 roku posiadłość przeszła w ręce rodziny von Landskron. Ostatniemu przedstawicielowi rodu – Hansowi Rudolfowi przypisuje się budowę pałacu (1679-1689). W pobliżu pałacu założono park i wzniesiono budynki gospodarcze. Niedługo po zakończeniu budowy rezydencji Lasocin przeszedł w ręce rodziny von Globen. Na początku XVIII wieku wykonany został z piaskowca okazały portal balkonowy, osadzony w fasadzie. W 1763 roku posiadłość kupił Lewin August von Dingelstädt, emerytowany pułkownik armii pruskiej. Prawdopodobnie za jego rządów powiększono park i założono dwa stawy. W połowie XIX wieku dokonano przebudowy budynków folwarcznych, przeprowadzono remont pałacu. Od 1870 roku właścicielem majątku był Franz Ebhardt, a od 1910 Maximilian von Prittwitz-Gaffron. Przed 1865 rokiem, pośrodku dachu nakrywającego część główną budynku, wzniesiono wieżyczkę (rozebrana na pocz. XX wieku). Nad wejściem głównym wybudowano wystawkę z zegarem.

Pałac w Lasocinie jest murowany, otynkowany, założony na planie prostokąta z dwoma krótkimi skrzydła od frontu. Budynek jest dwukondygnacyjny, w całości podpiwniczony, nakryty dachem czterospadowym krytym dachówką karpiówką układaną podwójnie. Elewacje zakomponowane są symetrycznie. Podział wertykalny przeprowadzony jest boniowanymi lizenami, biegnącymi przez dwie kondygnacje. Prostokątne okna mają boniowane obramowania oraz naczółki (parter) utworzone z dwóch połączonych wolut oraz płyciny podokienne prostokątne (parter) i o lekko wybrzuszonych bokach (piętro). Organizacja elewacji pałacu zdradza pokrewieństwo z rezydencją w Żaganiu, rozbudowaną przez Wacława Eugeniusza Lobkovica w latach 1670-1695. Zwieńczenia okien parteru i płyciny podokienne pałacu w Lasocinie przypominają rozwiązania elewacji pałacu w Broniszowie. Podobna artykulacja elewacji tych dwóch obiektów mogłaby świadczyć o tym, iż są one dziełem jednego warsztatu. Centralnie usytuowane główne wejście jest podkreślone portalem balkonowym. Nad wejściem mieszczą się tarcze herbowe Jana Ferdynanda Kagera hrabiego von Globen i jego żony. Wnętrze pałacu jest półtoratraktowe w części środkowej oraz dwuipółtraktowe w częściach krótkich skrzydeł. Główne wejście prowadzi do korytarza biegnącego przez całe przyziemie. W trakcie tylnym mieści się klatka schodowa. Ze skromnie zachowanego wystroju wnętrza pałacu należy wymienić wnękę przesklepioną konchą w ścianie podestu klatki schodowej oraz sztukaterie sufitów w kilku pokojach na parterze i na piętrze.

Po II wojnie światowej budynek został przejęty przez PGR. Pod koniec XX wieku rezydencja przeszła w ręce prywatne. Obecnie, pałac powoli odzyskuje dawną świetność. Po 2000 roku przeprowadzono remont elewacji i dachu.

Kamila Helena Domagalska
Źródło:
"Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"


Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska

Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl