Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains

LIPINY
gm. Nowa Sól

Lypin (1360)
Lyppen (1507)
Lippen (1791)

Wieś założono prawdopodobnie u schyłku XIII stulecia. W początkach XIV stulecia w wyniku głodu zmarła połowa mieszkańców wsi. Po podziale księstwa głogowskiego w 1360 r. Lipiny, znalazły się w królewskiej (czeskiej) części, która w 1381 r. została wydzierżawiona Nickelowi von Rechenbergowi. Według tradycji już w 1416 r. znajdował się tu kościół podległy parafii w Lubięcinie. W 1506 r. Lipiny wchodziły w skład rozległych dóbr ziemskich Hansa von Rechenberga. W 1561 r. licząca 35 gospodarstw chłopskich wieś włączona została do posiadłości ziemskich Fabiana von Schönaicha. Jego spadkobierca, Georg von Schönaich, ufundował w Lipinach nowy kościół – ok. 1612 r. W tym czasie prawdopodobnie założono miejscowy folwark. W 1671 r. wzmiankowano we wsi pierwszy wiatrak, w 1741 r. drugi, w 1783 r. było ich trzy. W połowie XVIII stulecia otwarto w Lipinach szkołę ewangelicką – budynek spłonął w wielkim pożarze wsi w 1781 r. Został jednak odbudowany, gdyż wzmiankowany był 10 lat później. W tym samym czasie w Lipinach znajdował się folwark, katolicki kościół filialny, 1 wolne gospodarstwo chłopskie, 18 kmiecych, 28 zagrodniczych i 39 komorniczych, funkcjonowały 3 wiatraki. W 1800 r. rozebrano miejscowy kościół (prawdopodobnie budowla była zniszczona przez pożar, który strawił budynki parafialne). Dwa lata później wzniesiono na cmentarzu drewnianą dzwonnicę, na której zawieszono dzwon z 1748 r. Podczas kampanii napoleońskich pod Lipinami doszło do potyczki wojsk francuskich z oddziałami rosyjskimi – 1813 r. W 1845 r. wieś, razem z folwarkiem Marjenthal (Drogoniów), wchodziła w skład majoratu Carolath – Beuthen i liczyła 85 posesji - 753 mieszkańców (12 katolików). Ponadto we wsi znajdowały się – owczarnia (1550 owiec), szkoła ewangelicka (160 dzieci), kuźnia, 5 wiatraków i leśniczówka. Mieszkańcy wsi zajmowali się również przewoźnictwem odrzańskim, jednostki pływające cumowały we wsi Stany (2 statki o wyporności 1700 cetnarów i 14 łodzi). Na okolicznych wzniesieniach uprawiano winorośl. W 1886 r. oddano do użytku nowy budynek szkoły. Na początku ubiegłego stulecia uruchomiono urząd pocztowy i wybudowano stację linii kolejowej relacji Nowa Sól – Wolsztyn (ok. 1907 r.). W 1926 r. wieś liczyła 710 mieszkańców, a dzierżawcą majątku był Herman Karnetzki. W latach 1945-1954 Lipiny były siedzibą władz gminy obejmującej 14 wsi. W 1945 r. otwarto we wsi polską szkołę (do 2000 r. filia szkoły w Lubięcinie), utworzono urząd pocztowy i posterunek Milicji Obywatelskiej. W 1947 r., w ramach akcji „Wisła”, przesiedlono do Lipin dużą grupę ludności łemkowskiej. W latach 80. XX w. staraniem ludności wyznania prawosławnego stanęła we wsi niewielka świątynia, podległa parafii w Kożuchowie. Katoliccy mieszkańcy Lipin na potrzeby sakralne adaptowali świetlicę wiejską, gdzie utworzono kaplicę p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP – obecnie filia parafii w Lubięcinie. Na początku lat 90.XX w. zlikwidowano lokalną linię kolejową. W 2000 r. Lipiny liczyły 448 mieszkańców, we wsi znajdowało się 89 gospodarstw rolnych (razem z Drogoniowem), 7 obiektów handlowych, 6 zakładów produkcyjnych i usługowych.

Tekst za zgodą wydawcy z publikacji: Tomasz Andrzejewski, Miejscowości powiatu nowosolskiego. Rys historyczny, Nowa Sól 2004.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl