Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains


 

Nowe Miasteczko - powiat nowosolski

vor 1945 Neustädtel - Kreis Freystadt

 

  

Ratusz zbudowany został w latach 1664 - 1665 na miejscu starszego spalonego w 1634 roku. Założony na rzucie w kształcie litery L. Prostokątną wieżę przebudowano w XIX wieku. Murowany z kamienia i cegły, piętrowy.


     

Kościół p.w. św. Marii Magdaleny pochodzi z XIV wieku. Znacznej przebudowie uległ w XVI wieku. Założony na rzucie prostokąta z kwadratową trójkondygnacyjną wieżą dekorowaną blendami i renesansową attyką. Wyposażenie wnętrza barokowe. Plebania kościoła św. Marii Magdaleny to parterowy budynek z 1811 roku.


Kościół Opatrzności Bożej zbudowany został w latach 1784 – 1785. Postawiony został na miejscu starszego z 1744 roku o konstrukcji szachulcowej. Pod koniec XIX wieku dostawiono kwadratową, trójkondygnacyjną wieżę. Klasycystyczny, założony na rzucie prostokąta, salowy. Do 1945 roku użytkowany jako ewangelicki, a od 1990 roku po remoncie, przejęty przez parafię katolicką.

   


               

Współczesny cmentarz na dawnym ewangelickim.


   

Widok na miejscowość oraz dawna i obecna szkoła.


                        

Dwór na archiwalnej fotografii oraz jego współczesny wizerunek. Na pozostałych zdjęciach dawny folwark. Ten będący w obecnych granicach administracyjnych Nowego Miasteczka majątek należał przed 1945 rokiem do Gołaszyna - Lindau.


    

Nieczynny dworzec kolejowy w Nowym Miasteczku.


Zabudowania dawnej mleczarnia - Molkerei.


        

Pozostałości niemieckich pomników.



               

Ratusz, zabudowa rynku, kościół p.w. św. Marii Magdaleny oraz kościół Opatrzności Bożej.

Autor fotografii Eckhard Huth z Drezna.



 

Archiwalne widokówki i zdjęcia

Historische Ansichtskarten und Fotos

           

Friedrich Bernhard Werner - Ilustrowana Topografia Śląska z lat 1744-1768. Skany udostępnił autor strony: http://www.dokumentyslaska.pl/

Friedrich Bernhard Werner - Schlesische Bethäuser. Reprint von 1748 - 1752.

Panorama miasta na jednostronnej plakiecie autorstwa G. Grundmanna; odlew wykonany w Hucie Pauliny w Nowej Soli. Napis: GLÜCK AUF 1927. NEUSTAEDEL PAULINENHÜTTE NEUSALZ.

                 

                 

                 

                  

                  

                 


Nowe Miasteczko

Najstarszy trakt komunikacyjny z Wrocławia do Krosna Odrzańskiego prowadził przez Głogów, Bytom i Kożuchów. W XIII wieku powstało boczne odgałęzienie tej drogi, omijające Głogów i Bytom, prowadzące z Polkowic do Kożuchowa. Nowemu odcinkowi szlaku handlowego oraz gęstej sieci osad wiejskich w regionie zawdzięcza Nowe Miasteczko swe powstanie. Było miastem prywatnym, założył je więc zapewne ówczesny właściciel Gołaszyna, nieznany z nazwiska. Źródłowe wzmianki o dziedzicach pojawiają się od 1486 roku, kiedy to odnotowany został ród Wirsingów. W XV i XVI wieku posiadało miasto podwójnych właścicieli, którzy w rezultacie transakcji zmieniali się dość często, wchodząc w posiadanie połowy, ćwierci bądź trzech czwartych Nowego Miasteczka. Były to rycerskie rody von Bergów, Tauchsdorfów, Rechenbergów, Knobelsdorfów i Haugwitzów. W 1630 roku miasto przypadło von Rederom, a w 1646 von Prinzensteinom. W latach 1649-1776 należało do klasztoru jezuitów w Otyniu, a następnie znalazło się w dobrach księstwa żagańskiego.

Lokacyjne prawa miejskie otrzymało Nowe Miasteczko przed rokiem 1296, kiedy to wymienione zostało w źródłach po raz pierwszy, już jako ośrodek okręgu administracyjnego. Miasto rozwinęło się obok starszej wsi Gołaszyn, zwanej także w średniowieczu Linda. Nazwą tą w czternastowiecznych dokumentach określane jest zamiennie również Nowe Miasteczko. Będąc własnością rycerską, Nowe Miasteczko posiadało wprawdzie samorząd, był om jednak ograniczony przez feudałów i aż do XVIII wieku nie osiągnął pełnej suwerenności.

Zabytkowe wartości posiada historyczny układ przestrzenny Nowego Miasteczka. Bez większych zmian zachowało się trzynastowieczne, regularne rozplanowanie. Kamieniczki przy rynku i sąsiednich uliczkach pochodzą z XIX - XX wieku. Z budowli użyteczności publicznej zachował się kościół, zbór poewangelicki oraz ratusz.

Stanisław Kowalski
Źródło:
Czas architekturą zapisany. Zabytki województwa zielonogórskiego.


Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska

Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl