Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains


 

Rejów - powiat nowosolski

vor 1945 Rehlau früher Röhlau - Kreis Freystadt

 

REJÓW
gm. Nowe Miasteczko

Reyl (1426)
Rehel (1620)
Röhlau (1791)
Rehlau (1937)

Wieś Rejów powstała prawdopodobnie w XIII w. Z pierwszych zapisek źródłowych wynika, że w tym czasie (1266 r.) wieś znajdowała się w rękach kościelnych (klasztor augustianów w Nowogrodzie Bobrzańskim), a potem rycerza Piotra z Sobolic. Kolejnymi, wzmiankowanymi w 1426 r., właścicielami byli Maternus i Nikel Syfridi. W 1432 r. w dokumencie wystawionym przez kancelarię księcia głogowskiego wymienia się miejscowego sołtysa Jorge Scholcz. W średniowieczu sołtys, jako przedstawiciel właściciela ziemi, zajmował wysoką pozycję we wsi, posiadał największe gospodarstwo, zwolniony był z podatków, miał prawo do wyszynku, wypieku chleba i sprawował sądownictwo niższego stopnia. Zobowiązany był również do służby wojskowej. U schyłku średniowiecza w celu ograniczenia roli sołtysów miejscowa szlachta wykupywała ich urząd. Dziedziczni sołtysi z Rejowa, pomimo licznych zmian właścicieli wsi, pełnili swój urząd aż do połowy XIX w., a ich gospodarstwa mogły konkurować z niejednym majątkiem szlacheckim. W połowie XV w. Rejów, jako własność lenna należał do Merkila, Żyda z Głogowa. Po jego śmierci książę głogowski Henryk IX sprzedał wieś rodzinie von Lessnow. W 1501 r. wzmiankowany był miejscowy folwark. W tym czasie we wsi były tylko 2 wolne gospodarstwa (w tym jedno sołtysie) i młyn wiatrowy. Na pocz. XVI w. Rejów był własnością rodziny von Kottwitz z Solnik, potem kolejno władali wsią von Schenkendorffowie, Mates Heyder i Moritz von Tschammer. W 1568 r. Rejów zakupił Fabian von Schönaich, który włączył wieś do rozległego klucza dóbr siedlisko-bytomskich (na początku XVII w. otrzymały one status majoratu ziemskiego). W 1599 r. cesarz Rudolf II sprzedał położony w pobliżu Rejowa młyn wodny (Nattermülle) śląskiemu staroście solnemu Danielowi Preussowi (urząd solny mieścił się w Nowej Soli). Później w okolicach funkcjonowały jeszcze dwa młyny – Oberműlle (1642 r.) i Sandmülle (1863 r.) Po wojnie trzydziestoletniej część zadłużonych majątków Schönaichów przejęli jezuici z Głogowa. Dopiero po licznych procesach sądowych w 1746 r. udało się rodzinie książęcej z Siedliska odzyskać Rejów. Władali oni wsią do czasów parcelacji majątku na pocz. XX w. W latach 70. XVIII w. wzniesiono we wsi murowaną siedzibę sołtysa (okazały dwór wybudowano w stylu późnobarokowym i był on wyrazem zamożności i pozycji miejscowego sołtysa). Budynek remontowano w połowie XIX w. Około 1791 r. wieś liczyła 165 mieszkańców, znajdowały się dwa wolne gospodarstwa. W 1844 r. we wsi, poza folwarkiem i majątkiem sołtysa, znajdowało się 31 gospodarstw i dwa młyny – wodny i wiatrowy. Rejów liczył 256 mieszkańców, w tym 64 wyznania katolickiego. Ostatnim dziedzicznym sołtysem Rejowa był Wilhelm Pusch. Po likwidacji urzędu w 1872 r. jego gospodarstwo należało do największych we wsi. W 1910 r. jego właścicielem był Kurt Halle. Po 1945 r. wzniesiono we wsi kilka nowych domostw i zabudowań gospodarczych, w latach 60. funkcjonowało kółko rolnicze. W 2000 r. wieś zamieszkiwało 212 osób, znajdowało się tu 26 gospodarstw rolnych.

Tekst za zgodą wydawcy z publikacji: Tomasz Andrzejewski, Miejscowości powiatu nowosolskiego. Rys historyczny, Nowa Sól 2004.


       

Dawny dom sołtysa w Rejowie oraz budynek w sąsiedztwie.


       

Szkoła w Rejowie oraz tablica z wykazem nauczycieli.


 

Archiwalne widokówki i zdjęcia

Historische Ansichtskarten und Fotos

       

Archiwalna widokówka. Zdjęcie uczniów Królikowic i Rejowa z 1929 roku - fotografia pochodzi z czasopisma Neuer Glogauer Anzeiger oraz inne klasowe zdjęcie udostępnione przez Ryszarda Szczygła z Bytomia Odrzańskiego.


Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska

Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl