Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains


 

Różanówka - powiat nowosolski

vor 1945 Rosenthal - Kreis Glogau

 

RÓŻANÓWKA
gm. Siedlisko

Rosenthal (1618)

Pierwsza wzmianka o folwarku Rosenthal pochodzi z 1601 r. Założył go właściciel Siedliska, Georg von Schönaich, który prowadził intensywną akcję zagospodarowywania terenów na prawym brzegu Odry (miejscowość do 1945 r. wchodziła w skład majątków książąt von Schönaich Carolath-Beuthen). W 1660 r. we wsi wzmiankowany był wiatrak. W 1791 r. we wsi wzmiankowano folwark, szkołę, wolne gospodarstwo chłopskie, 8 chałupników i wiatrak, miejscowość zamieszkiwało 176 osób. Od połowy XIX w. gospodarstwo z pobliskim folwarkiem Karlsberg specjalizowało się w hodowli owiec (1580 sztuk – 1844 r.). W 1845 r. we wsi znajdował się folwark, owczarnia, wiatrak, 27 domów i szkoła ewangelicka – wieś liczyła 230 mieszkańców. W latach 1850 – 1900 miała miejsce rozbudowa folwarku. W tym czasie dzierżawcami majątku byli kolejno Sprangenberg i Windler. W końcu XIX w. folwark połączono szynowym systemem transportowym z Pięknymi Kątami. W końcu lat trzydziestych, w ramach budowy umocnień Pozycji Odrzańskiej, na skraju wsi wybudowano interesujące stanowisko bojowe, które zamaskowano na budynek gospodarczy (stodoła). Jego zadaniem była obrona mostów na kanale Kopalnica. W latach 30. XX w. wzniesiono we wsi nowy budynek szkoły. Miejscowa szkoła funkcjonowała z przerwami do początków lat 90., kiedy utworzono szkołę zbiorczą w Siedlisku. Po 1945 r. w folwarku funkcjonowało Państwowe Gospodarstwo Rolne podległe zakładowi w Siedlisku, potem w Borowcu. W latach 1956 – 58 wzniesiono przy gospodarstwie 5 pracowniczych domów mieszkalnych (dwurodzinnych). W połowie lat 70. założono w Różanówce rolniczą spółdzielnię produkcyjną. Współcześnie obiekty po PGR użytkuje prywatny przedsiębiorca. W 2000 r. wieś liczyła 163 mieszkańców i 12 gospodarstw rolnych.

Tekst za zgodą wydawcy z publikacji: Tomasz Andrzejewski, Miejscowości powiatu nowosolskiego. Rys historyczny, Nowa Sól 2004.


           

Dwukondygnacyjny budynek stanowiska bojowego wchodzący w skład przyczółka obronnego niemieckiej linii umocnień „Pozycja Środkowej Odry”-„Oderstellung”. Płyta pancerna 422P01, pierwotnie umocowana w ścianie czołowej, została zdemontowana w 2000 roku i obecnie znajduje się Lubuskim Muzeum Wojskowym w Drzonowie.
Jest to już ostatni z tego typu-obiekt stanowiska ogniowego przypominającego stodołę. Z pozostałych 4 zlokalizowanych koło Przyborowa pozostały jedynie trudne do zlokalizowania fundamenty.


   

Na majątek rolny w Różanówce składają się dziś jedynie zabudowania gospodarcze. Budynek zarządcy majątku przekształcony na budynek wielorodzinny i ostatecznie opuszczony przez powojennych mieszkańców na początku lat 90-tych XX wieku, popadł w ruinę i został rozebrany. Gospodarstwa w Różanówce pobliskim Borowcu, Pięknych Kątach i Dębiance były kiedyś połączone siecią szynową służącą do konnego transportu płodów rolnych. Pozostałość torowiska można było jeszcze w 2003 roku oglądać w Pięknych Kątach. Na brukowanej drodze położono jedna asfalt.

Budynek gospodarczy w dawnym majątku - wiosna rok 2008.


   

Była szkoła oraz pomnikowy dąb przy drodze do Dębianki.


 Krzyż w centrum miejscowości to dawny pomnik żołnierzy poległych na frontach I wojny światowej pochodzących z Różanówki i okolic.


 

Archiwalne widokówki i zdjęcia

Historische Ansichtskarten und Fotos

   


Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska

Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl