Dolny Śląsk - dziedzictwo przeszłości utrwalone w zabytkach

Niederschlesien - die Erbschaft der Vergangenheit in Denkmälern verewigt

Lower Silesia - inheritance of the past in remains


 

Tarnów Jezierny - powiat wschowski

vor 1945 Tarnau a. See - Kreis Glogau

 

     

Pałacyk myśliwski z 1624 roku, zbudowany na miejscu średniowiecznego grodziska przez Jana Schönaicha. Murowany z cegły, parterowy, założony na planie nieregularnego ośmioboku. Nad wejściem kamienna tablica herbowa Schönaichów z datą budowy. Zniszczony w czasie II wojny światowej, odbudowany w latach 1980 – 1984.


 

Archiwalne widokówki i zdjęcia

Historische Ansichtskarten und Fotos

       

Fotografia szkolna Geburtsjahrgänge 1912 - 1920. Zdjęcie pochodzi z czasopisma Neuer Glogauer Anzeiger.


Tarnów Jezierny - Dworek myśliwski

Dworek myśliwski położony jest na południowy wschód od wsi Tarnów Jezierny, na skraju lasu, w wąskim przesmyku między Jeziorem Tarnowskim Dużym a Tarnowskim Małym. Usytuowany został na stożkowatym grodzisku, około 40 m od linii brzegu jeziora. Obecnie pełni funkcje wypoczynkowe.

W XIII wieku Tarnów Jezierny był kasztelanią należącą do książąt głogowskich. Czas powstania kasztelani i budowy grodu nie jest znany. Powszechnie przyjmuje się, że nastąpiło to w końcu XIII wieku. Zespół obronny składał się z grodu wzniesionego na usypanym stożku wysokości 12 m, otoczonym fosą oraz umocnionego podgrodzia. W 1381 roku Tarnów został nadany Nickelowi von Rechenberg, który wraz z rodziną od 1399 roku rozpoczął budowę nowej siedziby na miejscu grodu, na co otrzymał zgodę księcia legnickiego Ruprechta. Jak wykazały badania archeologiczne budowla – twierdza Rechnebergów wzniesiona została w konstrukcji drewniano-ziemnej. Badania te ujawniły również, że nowa warownia uległa zniszczeniu w XV wieku, najprawdopodobniej w wyniku przemarszu oddziałów husyckich w 1433 roku. Nie ustalono, czy Rechenbergowie odbudowali siedzibę. Franz Rechenberg w 1561 roku sprzedał swoje dobra Fabianowi von Schönaichowi. Rodzina ta władała nimi do początku XX wieku.

W 1624 roku na miejscu dawnej warowni, Jan von Schönaich wybudował renesansowy dworek myśliwski. Założony został na planie nieregularnego ośmioboku z dziedzińcem w środku. Nieregularność planu spowodowana była ukształtowaniem terenu i koniecznością dostosowania się do spadków wzgórza. Budynek wzniesiony został z cegły i kamienia polnego, a ściany działowe miały konstrukcję ryglową. Wielospadowy dach kryty był strzechą, a wewnętrzny pozostawał otwarty. W czasie wojny trzydziestoletniej w dworku mieszkał jego właściciel – Jan Schönaich. Po zakończeniu działań wojennych tarnowski dworek służył już tylko jako obiekt myśliwski i miejsce letniego wypoczynku członków rodu von Schönaich. W 1936 roku właścicielami dworku byli baronowie von Haugwitz ze Sławy.

Wzniesiony w XVII wieku dworek był wielokrotnie przebudowywany, a obecny wygląd zawdzięcza pracom prowadzonym w końcu XIX wieku oraz działaniom remontowym z lat 1981-1984. Budynek zachował oktogonalny kształt; jest jednokondygnacyjny i częściowo podpiwniczony. Proste elewacje, każda z jednym prostokątnym otworem okiennym, wzbogaconym nadprożem i podokiennikiem, wieńczy profilowany gzyms. Południową elewację frontową wieńczy trójkątny szczyt z ceramiczną dekoracją w formie geometrycznego fryzu. Zamknięte półkoliście wejście na osi, ujęte skromnym obramieniem w tynku, ma w nadprożu kamienną tablicę z kartuszami herbowymi rodziny von Schönaich. Efektem dziewiętnastowiecznej przebudowy dworu jest zmiana rozkładu pomieszczeń mieszkalnych oraz zmiana otworów okiennych. Z tamtego okresu pochodzi także trójkątny szczyt ściany frontowej.

Po II wojnie światowej obiekt użytkowany był przez Nadleśnictwo w Sławie. Do roku 1979 budowla pozostawała niezagospodarowana, popadając w ruinę. Na początku lat 80. XX wieku, staraniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Zielonej Górze, dworek został odbudowany z przeznaczeniem na Dom Pracy Twórczej. Obecnie jest administrowany przez Zespół Szkół Rolniczych i pełni funkcję turystyczno-hotelową. Tarnowskim dworkiem opiekuje się także społeczny opiekun zabytków, który w zabytkowym obiekcie mieszka już ponad dwadzieścia lat.

W latach 80. XX wieku dworek odbudowano z pełnej cegły i otynkowano. Wewnętrzny dziedziniec nakryto świetlikiem i zmieniono pokrycie dachowe z trzciny na blachę stalową. Zaprojektowano obejście wokół centralnego dziedzińca, które skomunikowane jest z pomieszczeniami mieszkalnymi. Teren drugiego członu średniowiecznej warowni był również użytkowany – na rycinie C.B. Schwarza z początku XIX wieku, opodal dworku znajduje się budynek o konstrukcji szachulcowej. Do dziś z budowli zachowała się tylko murowana piwnica.

Justyna Śmielska-Saniuk
Źródło:
"Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"


Śląsk - Dolny Śląsk - Schlesien - Niederschlesien - Silesia - Zabytki Dolnego Śląska

Będę wdzięczny za wszelkie informacje o historii miejscowości, ciekawych miejscach oraz za skany archiwalnych widokówek lub zdjęć.

Wenn Sie weitere Bilder oder Ortsbeschreibungen zu dem oben gezeigten Ort haben sollten, wäre ich Ihnen über eine Kopie oder einen Scan sehr dankbar.

Tomasz  Mietlicki    e-mail  -  itkkm@o2.pl