Rapocin - kościół p.w. św. Wawrzyńca

Rafael Rokaszewicz

 

Kilka dni temu miałem okazję być w Rapocinie, dawnej podgłogowskiej wsi, o której istnieniu przypomina już tylko kościół, a właściwie jego ruina. Jeszcze 10 lat temu był on solidnie zabezpieczony, nie było możliwości wejścia do środka, jednak sytuacja się zmieniła. Obiekt jest systematycznie dewastowany i okradany z  przez co popada w ruinę. dach pozbawiony dachówki powoduje zawalanie się sklepień i stropów. W tej chwili nie polecam jego zwiedzania, gdyż budynek kościelny stanowi duże zagrożenie dla ludzi.

Poniżej przedstawiam jego historię.

 

 

Pierwsza wzmianka o tym kościele pochodzi z l297 roku (Rapozin). Proboszczem w tym czasie był niejaki Gottfridus. Parafia Rapocin p.w. św. Wawrzyńca należała od najdawniejszych czasów do archidiakonatu głogowskiego (jednego z 4 na Śląsku). Od l307 r. do sekularyzacji (l8l0 r.) Rapocin należał do zakonu klarysek w Głogowie.

Obecna postać kościoła pochodzi z przełomu XIV i XV wieku. Do dziś zachowały się w nim gotyckie okna, portale oraz blendy zdobiące prezbiterium. Kościół zbudowany jest z cegieł o układzie gotyckim. Jest to jednonawowa budowla z wieżą od zachodu, na której wisiał dzwon pochodzący z l498 r. i prostokątnym prezbiterium od wschodu, do którego przylega od północy zakrystia (z l896 r.), od południa kaplica, a do nawy kruchta wejściowa. Prezbiterium i zakrystia nakryte są sklepieniami kolebkowymi, natomiast nawa - stropem.

 

rapocin_przed_wojna.jpg (73182 bytes)

Kościół w Rapocinie przed 1945 r.

Obiekt kościelny na przestrzeni wieków był remontowany i odnawiany. Największe remonty miały miejsce w l79l i l849 r. W l90l r. rzeźbiarz głogowski Jäkel wykonał ołtarze i ambonę, a firma Schlag i synowie dostarczyła organy.

 

rapocin_przed_wojna_wnetrze_1.jpg (139755 bytes)    rapocin_przed_wojna_wnetrze_2.jpg (125145 bytes)

Wnętrze kościoła przed 1945 r.

Kościół rapociński był kościołem parafialnym parafii w l929 r. liczącej l464 katolików (sam Rapocin 222 katolików i 36 protestantów), a obejmującej następujące wsie: Rapocin, Biechów, Bogomice, Grodziec Mały, Moszowice, Zabiele, Sobczyce i Ceber.

W czasie ostatniej wojny kościół został spalony. Odbudowany w latach l967 - l968 służył parafianom do l988, kiedy to ks. Aleksander Walkowiak, ówczesny proboszcz, odprawił ostatnią noworoczną mszę.

 

W wyniku skażenia środowiska począwszy od l985 r. wieś stopniowo wysiedlano. Na miejscu Rapocina pozostał tylko zespół kościelny w którego skład wchodzi niewielki cmentarz, otoczony XVI wiecznym murem. Przylega do niego kaplica Góry Oliwnej pochodząca z 2 połowy XVIII wieku. Na stropie zachowały się częściowo barokowe polichromie. Na ścianach kościoła wmurowane były XVIII - wieczne epitafia a także płaskorzeźba poświęcona żołnierzom walczącym w I wojnie światowej. Obecnie najcenniejsze z nich zostały zabezpieczone są w głogowskiej kolegiacie, podobnie jak wyposażenie kościoła, które znajduje się w kaplicy kolegiackiej i służy parafianom. Dzwon przechowywany jest w Grodźcu Małym.

 

rapocin_1992_1.jpg (243040 bytes)    rapocin_1992_2.jpg (218282 bytes)

Kościół w 1992 r.

 

Kościół, po zlikwidowaniu wsi Rapocin, został zabezpieczony, a wejścia i okna zamurowane. Z czasem jednak "zainteresowani" rozkuli wejścia, zniszczyli i rozebrali częściowo dach, co prowadzi do dewastacji świątyni. W chwili obecnej widać niebezpieczne spękania a sam strop w kilku miejscach jest zawalony. Za  kilka lat, jeżeli nic nie zostanie zrobione w celu jego zabezpieczenia, obiekt popadnie w całkowitą ruinę.

 

   

Kościół 11.03.2005

 

wnetrze1.jpg (49863 bytes)    wnetrze2.jpg (46436 bytes)

Wnętrze kościoła 11.03.2005

 

kaplica.jpg (73803 bytes)    kaplica1.jpg (69666 bytes)

Kaplica Góry Oliwnej 11.03.2005

 

       

Zniszczenia kościoła 11.03.2005

 

Literatura: H.Hoffmann, Die katolischen Kirchen des Landkreis Glogau. Breslau l937; S.Kowalski, Zabytki Środkowego Nadodrza. Zielona Góra l976; F.X.Seppelt, Real - Handbuch des Bistums Breslau. Breslau l929; H.Lutsch, Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Prowinz Schlesien. Breslau l988; Schematyzm diecezji gorzowskiej. Gorzów l988.