Dziś patrząc na dzieje Śląska, do którego zawsze należał Głogów, przychodzą nam na myśl zazwyczaj trzy okresy: piastowski, niemiecki oraz polski. Jednak rzeczywistość wyglądała zupełnie inaczej. W połowie XIV w. część księstw śląskich zaczęło przechodzić pod zwierzchnictwo Królestwa Czech. Po około 50 latach cała nadodrzańska kraina stała się częścią tego kraju. Nawet władcy księstwa głogowskiego z dynastii Jagiellonów byli formalnie namiestnikami czeskimi. Pewne zmiany nastąpiły około 1525 r., po wymarciu przedstawicieli tego rodu panującymi na tronie praskim. Wtedy Czechy wraz ze Śląskiem weszły w obszar państwa Habsburgów. Choć Śląsk dalej był formalnie częścią Królestwa Czech. Dopiero po trzech wojnach stoczonych w połowie XVIII w. pomiędzy Fryderykiem Wielkim a monarchią Habsburgów Śląsk włączony został do państwa pruskiego. Jednak południowe krańce dzielnicy śląskiej pozostały w granicach Czech i we władaniu Wiednia. Odtąd ten teren nazywany jest Śląskiem Czeskim. Jest to obszar wokół Opawy oraz na południe od Cieszyna. Między innym z tego powodu na jednym z czterech pól współczesnego herbu Republiki Czeskiej znajduje się śląski orzeł.

Dlatego część badaczy czeskich po dziś dzień zajmuje się czterowiekowym okresem panowania ich kraju nad Śląskiem. Organizowane są konferencje na ten temat oraz publikowane artykuły i książki. Właśnie niedawno ukazała się kolejna wydana na Śląskim Uniwersytecie w Opawie. Autorem jej jest Petr Kozák – pracownik tamtejszego archiwum. Tytuł książki to: Zrod stavovského Hlohovska (Narodziny systemu stanowego w księstwie głogowskim). Tematem pracy jest elita władzy w okresie późnego średniowiecza na przykładzie ziemi głogowskiej. Dokładniej o treści możemy się dowiedzieć na podstawie spisu treści (przetłumaczonego na język polski – Paweł Łachowski).

Cele, metodyka, źródła

Stare czasy i ich zmierzch

Zmiany w książęcej administracji

Między starym a nowym: kryzys lat 1488 i 1493

Ernst Tschammer: curriculum vitae „architekta” nowego wieku

Szlachta, miasta, duchowieństwo: istoty sporu w latach 1488 - 1493 - 114-143

„Geschen vnnd Gebin Inn Ernst Tschammrs hawse“: elity władzy w łatach 1488-1499

„Regis Polonia natus” Zygmunt Jagiellończyk księciem głogowskim i opawskim

Społeczność dworska Zygmunta Jagiellończyka

Hans Rechenberg: dworzanin władców Europy Środkowej

„Reformy” Zygmunta Jagiellończyka

„Dziedzictwo (spadek)” Zygmunta Jagiellończyka

Opawski ekskurs I. Państwo kontra książę

Opawski ekskurs II. Koniec i początek potęgi możnych

Zakończenie (podsumowanie)

Załącznik I.: Książęta i urzędnicy na ziemi głogowskiej

Załącznik II.: Mapa pokazująca zmiany granic księstwa głogowskiego za rządów Zygmunta Jagiellończyka

Wykaz źródeł i literatury

 

Wydawnictwo zawiera 392 strony. Niestety książka nie jest obecnie dostępna na naszym rynku wydawniczym. Poza tym dla większości język czeski może okazać się zbyt trudny. Ale jest na to rada. Towarzystwo Ziemi Głogowskiej organizuje 23 kwietnia bieżącego roku spotkanie z autorem książki. Oczywiście jego wystąpienie zostanie przetłumaczone na język polski. Już dziś zapraszamy serdecznie wszystkich zainteresowanych. Dalsze szczegóły dotyczące godziny i miejsca spotkania zostaną zamieszczone na stronie TZG oraz w głogowskich mediach.

 

Oprac. Paweł Łachowski