POWRÓT

Kościół Pokoju

 

Jednym z warunków zawartego w l648 r. pokoju westfalskiego była, wymuszona na cesarzu austriackim, zgoda na wybudowanie na Śląsku trzech świątyń ewangelickich: w Jaworze, Świdnicy i Głogowie. Te, tak nazywane: "Kościoły Pokoju" miały być budowane poza murami miast i z materiałów nietrwałych ta- kich jak glina czy drewno, aby na wypadek oblężenia można je było w łatwy sposób zburzyć i żeby nie mogły stanowić schronienia dla napastników.

            Od traktatu pokojowego do uzyskania zgody na budowę świątyni była jednak długa droga. Katolickie władze głogowskiej twierdzy nie chciały wyrazić zgody na budowę kościoła. Zamknięto nawet prowizoryczny dom modlitwy urządzony przez protestantów w jednym z domów mieszkalnych. Dopiero po długich staraniach 2l kwietnia l65l r. uzyskano reskrypt cesarza zezwalający na budowę świątyni. l grudnia l65l r. o godzinie 9.30 rano udała się na miejsce przyszłej budowy komisja składająca się z burmistrza, namiestnika cesarskiego, dwóch rajców,  pisarza miejskiego  i  nadwachmistrza. W obecności tych osób żołnierz odmierzył 300 kroków na południe od zewnętrznych granic fortyfikacji twierdzy (zasięg ówczesnych dział fortecznych) i wyznaczono tam plac pod budowę przyszłego zboru.

            Z budową śpieszono się bardzo. Pomimo, że kościoła jeszcze nie było już l0 grudnia l65l r. na placu kościelnym dwaj pastorzy z Grębocic odprawili w prowizorycznej szopie z desek, pierwsze nabożeństwo. Uroczystości otworzył syndyk ziemstwa Andreas Gryphius (znany pisarz niemiecki pochodzący z Głogowa), który wygłosił przemówienie. Pastorzy Ouerscher i Knorr wygłosili kazania. Budowa świątyni trwała cały rok. Po ogromnie wyniszczającej wojnie trzydziestoletniej ludność była zubożała i trudno było zebrać środki na budowę. 24 grudnia l652 r. odbyło się pierwsze uroczyste nabożeństwo. W l653 r. wybudowano plebanię. Tymczasem 24 sierpnia l654 r. silna wichura rozwaliła świątynię i budowę trzeba było rozpoczynać prawie od początku. Dzięki darowi kurfirsta brandenburskiego i opodatkowaniu się stanów księstwa głogowskiego ostatecznie budowę kościoła ukończono w l655 r. Nazwano go "Boża Strzecha".

            Głogowski Kościół Pokoju" służył protestanckim mieszkańcom miasta przez ponad sto lat. l3 maja l758 r. w czasie wielkiego pożaru miasta spłonął i nie został już odbudowany. Na tym miejscu aż do lat siedemdziesiątych XX wieku był cmentarz ewangelicki, a obecnie znajduje się ono wewnątrz Ronda 3 Maja.

Janusz Chutkowski

Literatura: J.Blaschke, Geschichte der Stadt Glogau und des Glogauer Landes. Glogau l9l3.; J.Chutkowski, Dzieje Głogowa. T.l, legnica l99l.; U. Hutter-Wolandt, Aus der Geschichte der ewangelischen Gemeinde zu Glogau. W: Glogau im Wandel der Zeiten - Głogów poprzez  wieki. Würzburg l993

 

1648 r.