80. rocznica Nocy Kryształowej

80.rocznica Nocy Kryształowej

W przededniu jubileuszowego Święta Niepodległości, dyskusji na temat marszu i innych towarzyszących wydarzeń, warto wspomnieć o ważnym fakcie sprzed równo 80 lat.  

W nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku w Niemczech dokonano masowego pogromu ludności żydowskiej. Wydarzenie to przeszło do historii jako „Noc Kryształowa”. Istnieją dwie teorie dotyczące pochodzenia tego określenia. Jedna z nich mówi, że nazwa odnosi się do odłamków szkła i kryształów ze zniszczonych żydowskich domów i sklepów, które zasypały niemieckie ulice po pogromie Żydów. Druga teoria mówi, że nazwa Noc kryształowa związana jest z "krystalizacją", a więc oczyszczaniem narodu niemieckiego z przedstawicieli innych narodów i grup etnicznych.Bezpośrednią przyczyną był zamach na niemieckiego ambasadora w Paryżu, którego dokonał Żyd Herszel Grynszpan.

Kiedy 9 listopada 1938 r. Adolf Hitler wygłaszał swoje przemówienie, dotarła do niego informacja o śmierci niemieckiego ambasadora. Przywódca Rzeszy natychmiast opuścił salę, a na jego miejscu stanął minister propagandy Joseph Goebbels, ogłaszając, że Niemcy wyciągną odpowiednie konsekwencje wobec dokonanego czynu. Jednocześnie zaznaczył, że mimo iż słyszał o organizowanych oddolnie wiecach antyżydowskich, nie życzy sobie, by były one organizowane przez NSDAP, ale państwo nie będzie również ich zabraniać.

Odczytano to jako zachęcenie do dalszych społecznych reakcji antyżydowskich. W wyniku pogromu zginęło blisko sto osób narodowości żydowskiej, spalono ponad tysiąc synagog, zniszczono ponad siedem tysięcy żydowskich sklepów, dwieście domów mieszkalnych i niemal wszystkie cmentarze, a do obozów koncentracyjnych wywieziono od 20 do 30 tys. Żydów.

Pożoga nie ominęła również głogowskiej synagogi, która wybudowana została na wzór monachijskiej w roku 1892 roku przy obecnej ulicy Kołłątaja (dawniej Wingenstrasse) i była uważana za jedną z najpiękniejszych w całych Niemczech.

Świątynia powstała na planie zbliżonym do prostokąta w mieszanym stylu neogotyckim, eklektycznym, oraz neorenesansowym. Była wysoka na 32m i pomieścić mogła ponad pół tysiąca wiernych. W 55.rocznicę jej spalenia, w niemal tym samym miejscu, w którym stała, odsłonięto pamiątkowy pomnik wraz z tablicą upamiętniające społeczność żydowską Głogowa.

Zdjęcia z fotopolska.eu oraz Głogowskie Forum Historyczne (D.Szczepanowski)

Dostosowanie strony internetowej Urzędu Miasta Głogów do potrzeb osób niepełnosprawnych realizowane w ramach projektu dofinansowanego ze środków Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji.