Słowiańskie plemię z naszych stron

Dziadoszanie - jedno z głównych plemion Dolnego Śląska w okresie poprzedzającym powstanie państwa polskiego. Najstarszą informację o plemieniu podaje zapiska zwana Geografem Bawarskim (ok. 845 r.). Dziadoszanom przypisano w tym dokumencie 20 grodów. W X w. ich tereny dostały się pod wpływy czeskie, a około 990 r. ziemie te wchłonęło tworzące się państwo Mieszka I. Plemię zasiedlało północno-zachodnią część Dolnego Śląska, w widłach Odry i Bobru.

Głogowski gród plemienny został założony w IX w., na północnym brzegu Odry, w pobliżu ujścia Baryczy i należał do najważniejszych grodów Dziadoszan. W okolicy dzisiejszych "Pawich Oczek" zauważalne jest niewielkie wypiętrzenie terenu. Istniała tu osada, która wraz z grodem stanowiła zespół osadniczy. Gród strzegł znajdującego się w pobliżu brodu. Był też ośrodkiem gospodarczym, leżącym na szlakach handlowych. Od południa osłonięty był korytem Odry, od północy starorzeczami, natomiast od wschodu ujściem Baryczy. Grody powstały też m.in. w pobliżu obecnych miejscowości Chobienia, Dalków, Dankowice, Dobrzejowice, Jakubów, Obiszów, Orsk czy Przedmoście.

Pod koniec X w. Dziadoszanie zostali podbici przez Polan, a Głogów wszedł w granice państwa Polskiego. Zburzono stary gród i wybudowano nowy, na Ostrowie Tumskim. W widłach Odry i Baryczy, otoczony licznymi rozlewiskami stanowił bardzo trudny obiekt do zdobycia.

Wiele danych o wyglądzie grodów Dziadoszan dostarczyły badania osad z okolic wsi Żukowice. Odkryto tam m.in. budynki mieszkalne o różnym kształcie, jamy gospodarcze, wolnostojące paleniska czy łaźnie. Wiele obiektów miało konstrukcję zrębową. Inne opierały się na sochach zewnętrznych i wewnętrznych. (Socha - drewniany słupek rozwidlony u góry, służył jako podparcie dachu.). Ściany wypełniano polepą, mchem, suchymi liśćmi czy trzciną. Znaleziono też ceramikę i naczynia gliniane. Grody obronne były z reguły owalne, często wykorzystujące naturalne ukształtowanie terenu. Posiadały nasypy, fosy czy wały.

Źródła: „Dziadoszanie. Plemię zamieszkujące ziemię głogowską w X wieku.” K. Czapla, glogow.pl, racjonalista.pl, K. Żarczyńska, szlakodry.pl, W. Najgebauer