Z Glogopedia - Internetowa Encyklopedia Ziemi Głogowskiej

Katgoria:Kultura i oświata

Hoffmann Hermann

Kapłan, pisarz religijny i historyk Kościoła na Śląsku, działacz społeczny i pacyfista; prekursor ruchów pokojowych i ekumenicznych.

H. Hoffmann urodził się w Głogowie w 1878 r., w rodzinie rzemieślniczej. Tu spędził dzieciństwo, wczesną młodość i ukończył gimnazjum katolickie. Studia teologiczne odbył na Uniwersytecie Wrocławskim. W 1902 r. otrzymał święcenia kapłańskie. W latach 1903-1906 był wikarym w Nowogrodźcu, od roku 1907 wykładowcą religii w Gimnazjum św. Macieja we Wrocławiu. W 1927 r. przeniesiony w stan spoczynku, poświęcił się głównie pracy społecznej i dziejopisarstwu.

Przed II wojną św. ksiądz Hoffmann był, po arcybiskupie Adolfie Bertramie, najbardziej szanowanym i cenionym kapłanem w Archidiecezji Wrocławskiej. Po zakończeniu II wojny św. respektowany był również przez Polaków, ze względu na jego znaną przyjaźń do Polski. Ostatecznie został jednak, jako ostatni niemiecki duchowny Wrocławia, wysiedlony 8 IX 1948. Przed opuszczeniem Wrocławia przekazał swoje archiwum i bibliotekę, liczącą 40.000 tomów, bibliotece katedralnej.

Osiedlił się w Lipsku, gdzie do ostatnich chwil życia pełnił obowiązki kapłańskie. W 1958 r. otrzymał w uznaniu zasług tytuł prof. i dra h. c. teologii uniwersytetu w Würzburgu. W 1970 r. opublikował wspomnienia Im Dienste des Friedens. Lebenserinnerungen eines katholischen Europäers. Zmarł w 1972 r. w Lipsku. Dzieło życia ks. Hoffmanna zadziwia ogromem dokonań i rozległością zainteresowań. W jego osobie znalazły połączenie: otwartość umysłu i tytanizm pracy, zalety serca z wolą działania dla dobra ogółu i poszczególnego człowieka. Z postawy ideowo-moralnej księdza wynikało zaangażowanie w ruch pokojowy i pacyfistyczny, ekumenizm, inicjowanie dialogu między Chrześcijanami i Żydami. Hoffmann był również przyjacielem Polski, orędownikiem pojednania niemiecko-polskiego. Położył także zasługi w organizowaniu ruchu abstynenckiego na Śląsku. Jeżeli można wyróżnić dominujące wątki w jego rozlicznych pasjach, były to niewątpliwie: stała praca z młodzieżą i działalność naukowo-pisarska. Zalety ks. Hoffmanna jako pedagoga i wychowawcy zaskarbiły mu wdzięczność paru pokoleń młodzieży. Był m.in. współzałożycielem ogólnoniemieckiego ruchu młodzieżowego „Quickborn” (Źródło), propagującego wartości duchowe otwartego chrześcijaństwa i tolerancję.

Dzieło pisarskie ks. Hoffmanna zamyka się liczbą 372 tytułów, nie licząc prób młodzieńczych. Począwszy od okresu legnickiego, kiedy to podjął współpracę z Legnickim Towarzystwem Historycznym, ogłaszał regularne prace dotyczące głównie dziejów Kościoła na Śląsku (zwłaszcza - zakonu jezuitów). W 1936 r. zainicjował wydawanie serii „Führer zu schlesischen Kirchen” (w której ukazała się m.in. pozycja Die katholischen Kirchen in Glogau) oraz (1936) „Archiv für schlesische Kirchengeschichte” (m.in. Die katholischen Kirchen des Landkreises Glogau). H. Barycz, przyjaciel H. Hoffmanna, podkreślał rzetelność badawczą i obiektywizm jego pisarstwa. Wkład jaki H. Hoffmann wniósł w duchowy rozwój katolicyzmu doczekał się uznania w dokumentach II Soboru Watykańskiego.

Bibliografia prac H. Hoffmanna, zob. http://wissen.spiegel.de (H.-L. Abmeier HOFFMANN, Hermann).
Ważniejsze publikacje dotyczące Głogowa i Ziemi Głogowskiej: Die Jesuiten in Glogau, Breslau 1926;
Historia Collegii Glogoviensis Societatis Jesu, Conscripta a P. Joanne Miller SJ Anno 1723, [w]: 'Festschrift zur Dreihundertjahrfeier 1626-1926 des Staatlichen Katholischen Gymnasiums in Glogau (Wyd.), Breslau 1926;
Glogauer Bischöfe, [w]: ibidem oraz jako Die Glogauer Bischöfe, Breslau 1927;
Die katholischen Kirchen in Glogau, Glogau 1934;
Die Kirchen in Jätschau und Brostau, Glogau 1936;
Die katholischen Kirchen des Landkreises Glogau, Breslau 1937;
Die Glogauer Dombibliothek, [w]: „Archiv für schlesische. Kirchengeschichte“. 24, 1966.

Literatura:
H. Barycz, Śląsk w kulturze umysłowej Polski, Katowice 1979;
J. Köhler, Leben und Werk des Priesters Hermann Hoffmann (1878-1972) [w] Glogau im Wandel der ZeitenGłogów poprzez wieki, Würzburg 1993;
L. Walter, Er kannte Gott und Welt. Ein Lebensbild von Hermann Hoffmann 1878-1972, Leipzig 1992.

Antoni Bok [EZG z. 12, 1994 - Hoffmann Hermann], 2008